Jesteś tutaj

Inwestycje mikro i małych przedsiębiorstw handlowych

Znaczenie nakładów inwestycyjnych mikro i małych przedsiębiorstw handlowych.

Nakłady inwestycyjne MSP w sekcji Handel; naprawa pojazdów samochodowych stanowią ważną pozycję, zarówno biorąc pod uwagę ich wysoki (około 16%) udział w ogółem inwestycjach MSP w Polsce, jak również z punktu widzenia ich znaczenia dla branży handlowej, w której dominują mikro, małe i średniej wielkości przedsiębiorstwa. Prowadzenie działalności inwestycyjnej przez każde przedsiębiorstwo, niezależnie od jego wielkości czy rodzaju, wynikać powinno z realizacji jego strategii rozwoju. Tymczasem mikro i małe firmy mają problemy zarówno z pozyskaniem odpowiednich danych o rynku, jak i z ich wykorzystaniem dla przygotowania strategii rozwoju przedsiębiorstwa. Wiele mikro firm handlowych funkcjonuje bez wyraźnie określonej strategii rozwoju, próbując dostosować się do oczekiwań rynku, korzystając przy tym z własnych, często wieloletnich doświadczeń, jak i doświadczeń przedsiębiorstw, które osiągnęły sukces. Duża elastyczność, przedsiębiorczość i determinacja działania mikro i małych firm są cechami, które trzeba uznać za zdecydowanie pozytywne. Pozytywne jest także to, że właściciele mikro i małych firm handlowych w pełni zgadzają się, że inwestycje to niezbędny warunek utrzymania się przedsiębiorstwa na rynku oraz powiększania jego potencjału. Podkreślają jednak, że w warunkach nasyconego rynku i ostrej konkurencji, wybór właściwego kierunku rozwoju firmy i procesu inwestycyjnego nie stanowi dla nich łatwej decyzji. Trudne jest zbadanie opłacalności inwestycji i oszacowanie ryzyka jej niepowodzenia. W ramce podano ważniejsze pytania związane z procesem inwestowania, które często sprawiają problemy mikro i małym firmom.

Cele inwestycji

Według opinii mikro i małych przedsiębiorstw handlowych, nakłady inwestycyjne powinny sprzyjać:

• zachowaniu lub wzmocnieniu pozycji przedsiębiorstwa na rynku poprzez np. nową ofertę asortymentowo-usługową, rozszerzanie zasięgu działania firmy, zdobycie nowych grup klientów, pozyskanie partnera biznesowego,

• uzyskaniu nadwyżki finansowej, tj. rosnącej przewagi przychodów nad kosztami, co pozwoli osiągać określony poziom rentowności, pozwalający spłacać zaciągnięte długi bądź finansować nowe inwestycje,

• powiększaniu zasobów (akumulacji zasobów) przedsiębiorstwa, co powinno zwiększyć poprawić zdolność firmy do świadczenia usług i pomnożyć korzyści właściciela firmy.

W literaturze podkreśla się, że podjęcie inwestycji wymaga od przedsiębiorstwa pogodzenia efektów ekonomicznych, społecznych i środowiskowych. Aspekt ekonomiczny inwestycji jest szczególnie istotny dla mikro i małych przedsiębiorstw handlowych, gdyż mają one niską rentowność, a przy tym ponad połowa firm ma problemy z terminowym regulowaniem swoich zobowiązań wobec kontrahentów i banków. Wyniki opinii właścicieli mikro i małych przedsiębiorstw handlowych wskazują, że jeśli chodzi o źródła finansowania inwestycji, to przedsiębiorcy najchętniej sięgają po środki własne, w tym pozyskane w ramach rodziny. Chętnie korzystają też ze wsparcia udzielanego im przez dostawców (specjalne regały, szkolenia czy wsparcie merchandisingowe). Doświadczenie wskazuje, że współczesne zarządzanie nawet małym przedsiębiorstwem wymaga, by decyzjom w zakresie inwestycji towarzyszył nie tylko aspekt ekonomiczny, ale także aspekt społeczny i ekologiczny, bowiem wśród konsumentów wzrosła świadomość istotności społecznie odpowiedzialnych inwestycji. Stąd konieczność uwzględniania w procesie inwestycyjnym przedsiębiorstwa nie tylko kryteriów ekonomicznych, lecz również wartości etycznych, społecznych czy ekologicznych. Mikro i małe przedsiębiorstwa handlowe dostrzegają ten problem, a nawet podejmują w tym zakresie działania, uznając, że może być to ważna droga do wyróżnienia firmy na lokalnym rynku i budowania dobrych relacji z klientami i partnerami biznesowymi.

Rodzaje inwestycji

W działalności przedsiębiorstw można wyróżnić dwa rodzaje inwestycji: rzeczowe oraz inwestycje finansowe, które stanowią przejaw odmiennego podejścia do strategii rozwoju przedsiębiorstwa. Inwestycje rzeczowe są odzwierciedleniem strategii skoncentrowanych na rozwoju wewnętrznym firmy,

który z reguły przebiega stopniowo, zwiększając potencjał przedsiębiorstwa – jego zasoby, udział w rynku, zakres i poziom świadczonych usług itp. Natomiast inwestycje finansowe są odzwierciedleniem strategii skoncentrowanych na rozwoju zewnętrznym, co umożliwia przedsiębiorstwu skokowe osiągnięcie przyrostu potencjału, jego zasobów, udziałów w rynku, poprzez wykorzystanie w tym zakresie specyficznych okazji rynkowych (np. przejęcie innego przedsiębiorstwa, połączenie się z innym podmiotem gospodarczym itp.). W przypadku mikro i małych przedsiębiorstw handlowych najczęściej pojawiają się inwestycje rzeczowe w aktywa materialne, a niekiedy też niematerialne, natomiast rzadziej są to inwestycje finansowe. Z przeprowadzonych analiz wynika, że mikro i małe przedsiębiorstwa handlowe najczęściej inwestowały w budynki i budowle, maszyny i urządzenia, środki transportu, a rzadziej w sprzęt i programy komputerowe. W latach 2015-2016 w badanych mikro i małych przedsiębiorstwach handlowych zmalała aktywność inwestycyjna w stosunku do wcześniejszych dwóch lat. Powstrzymywanie się od inwestycji wynikało z zapowiadanych zmian w uwarunkowaniach prawnych funkcjonowania handlu (podatek od handlu, zakaz pracy w niedziele i święta). Przedsiębiorcy mają jednak nadzieję, że 2017 rok będzie od strony legislacyjnej bardziej przewidywalny. Dlatego można spodziewać się dalszych procesów konsolidacji zarówno detalu, jak i hurtu, które powinny sprzyjać inwestycjom w:

• marki własne, które prawdopodobnie będą rozwijać się również w segmencie medium+ oraz premium, a także w kategoriach niszowych,

• sprzęt komputerowy, który pozwoli optymalizować zarządzanie ofertą asortymentową, w tym optymalizować zapasy, rozwijać komunikację z klientami i partnerami biznesowymi,

• wizerunek firmy, który pozwoli jej wyróżnić się z otoczenia.

 

Efekty inwestycji uzyskiwane w badanych przedsiębiorstwach

Przeprowadzone badania wskazują, że właściciele mikro i małych firm handlowych najczęściej wskazywali, jako efekt realizacji inwestycji:

• zwiększenie przychodów i korzyści właścicieli,

• większe zadowolenie klientów,

• zwiększenie poziomu rozpoznawalności przedsiębiorstwa

na rynku,

• zmniejszenie kosztów działalności przedsiębiorstwa.

Kolejne efekty osiągnięte dzięki inwestycjom w badanych

przedsiębiorstwach miały już mniejsze znaczenie. Część z nich wiązała się z realizacją inwestycji związanych z szeroko rozumianą ochroną środowiska i działaniami proekologicznymi. Warto podkreślić, iż stopniowo dostrzegany jest też efekt inwestycji polegający na zwiększeniu akceptacji działalności przedsiębiorstwa wśród społeczności.

 

Podobne artykuły

Fazę fascynacji żywnością z zagranicy mamy już za sobą. Na nowo pokochaliśmy polskie produkty i chcemy je widzieć na swoich stołach. Na to zapotrzebowanie najlepiej odpowiadają małe sklepy, którym łatwiej o dobry kontakt z lokalnymi producentami. O tym, jak się to robi, opowiada Grzegorz Kaźmierczak, właściciel dwóch sklepów ABC.

Zamiar rozszerzenia prowadzonej działalności lub konieczność dokonania inwestycji przekraczającej możliwości finansowe skłania przedsiębiorców do poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania. Wśród sposobów finansowania wyróżniamy finansowanie kapitałem, gdy przedsiębiorca podejmuje działalność przy współpracy nowych wspólników wnoszących kapitał i ponoszących ryzyko gospodarcze tej działalności lub finansowanie dłużne, gdy zamiarem przedsiębiorcy jest zaciągnięcie zwrotnego zobowiązania wobec podmiotu trzeciego.

X

Przeczytaj również