Temat miesiąca: Korzystniejszy rok fiskalny
Autor: Marek Szymula
KORZYSTNIEJSZY ROK FISKALNY
Zmiana stawek podatkowych i ulga na złe długi – to dwie z wielu dobrych rzeczy, którymi przywitał przedsiębiorców nowy, 2009 rok. Fiskus nigdy nie kojarzy się podatnikom pozytywnie – chyba, że akurat obniżane są podatki lub, gdy nowe przepisy ułatwiają, zamiast utrudniać działalność – co wcale nie jest takie częste.
Zmiany istotne dla przedsiębiorców zawierają przede wszystkim nowelizacje dwóch ustaw: o podatku dochodowym oraz o podatku od towarów i usług – część z zawartych tam zapisów obowiązuje już od grudnia 2008 r. Wśród zmian istotnych dla podatników wskazać należy zmianę stawek skali podatkowej PIT – z trzystopniowej: 19%, 30% i 40%, na skalę dwustopniową 18% i 32%. Jednakże, jak mówi Natalia Bizuk z CMS Cameron McKenna, stawka liniowa nadal pozostaje na tym samym poziomie, co oznacza, że mali przedsiębiorcy rozliczający się z fiskusem według jednej stawki 19%, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub karty podatkowej – powinni dobrze się zastanowić, czy przejście na opodatkowanie na zasadach ogólnych według skali nie będzie bardziej opłacalne w ich przypadku. – Wydaje się, że rozliczenie na zasadach ogólnych będzie korzystniejsze dla podatników, których dochody nie przekraczają 85 528 zł. Dochody powyżej tej kwoty będą już objęte stawką 32% – mówi Bizuk. Jak dodaje, kolejnym argumentem przemawiającym za rozliczeniem się na zasadach ogólnych jest możliwość skorzystania z ulg podatkowych oraz kwoty wolnej od podatku, jak również możliwość rozliczenia się ze współmałżonkiem. Z kolei podatnicy rozliczający się za pomocą ryczałtu powinni wziąć pod uwagę niższą kwotę limitu dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w 2009 r. Limit ten został obniżony z kwoty 565 200 zł w 2008 r. do 506 625 zł na rok 2009. – Podatnicy tracą prawo do opodatkowania w tej formie od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskali przychody przekraczające równowartość 150 tys. euro (506 625 zł w 2009 r.). Ponadto ryczałt jest niekorzystny dla podatników ponoszących wysokie koszty oraz dokonujących znacznych nakładów inwestycyjnych, ponieważ wydatki te nie mają żadnego wpływu na podstawę opodatkowania – stwierdza Bizuk.
Już bez sankcji VAT
Sporo zmian przyniosła ze sobą także nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług, która uprościła niektóre przepisy podatkowe. Zdecydowana większość przepisów nowelizacji weszła w życie jeszcze w starym roku – w grudniu. Wśród najistotniejszych zmian, które znalazły się w dokumencie, jest likwidacja 30% sankcji VAT. Do tej pory, w przypadku wykrycia, że podatnik wykazał w deklaracji podatkowej niższą kwotę zobowiązania podatkowego, niż kwota faktycznie należna, urząd skarbowy lub UKS nakładał na takiego podatnika dodatkowe zobowiązanie w postaci 30% kwoty zaniżonego zobowiązania. Jak podkreśla Ewa Grzejszczyk, ekspert Deloitte, organy podatkowe nie mają możliwości nałożenia sankcji VAT w postępowaniach wszczętych, lecz niezakończonych przed 1 grudnia 2008 r. decyzją ostateczną. Ponadto umożliwiono podatnikom korygowanie deklaracji VAT po zakończeniu kontroli podatkowej. Zmieniły się też zasady zwrotu kosztu zakupu kas rejestrujących. Zwrot w postaci odliczenia VAT wynosi już nie 50%, ale 90% kosztów zakupu. Limitem jest jednak już nie 2500 zł, ale 700 zł. Przedsiębiorców, którzy utracili prawo do zwolnienia z VAT po przekroczeniu limitu 50 tys. zł obrotów, ucieszy zapewne zmiana, która weszła w życie z początkiem roku, a polegająca na skróceniu terminu powrotu do zwolnienia. Wcześniej termin ten wynosił trzy lata, obecnie powrót do zwolnienia jest możliwy już po upływie roku, licząc od końca roku, w którym przedsiębiorca je utracił, albo z niego zrezygnował. Z nowym rokiem zaczęły obowiązywać zmiany w zakresie limitów w definicji małego podatnika, przy których stosuje się specjalne zasady opodatkowania. Małymi podatnikami od nowego roku stali się przedsiębiorcy, u których wartość sprzedaży liczona wraz z kwotą podatku nie przekroczy w poprzednim roku podatkowym równowartości 1,2 mln euro – to o 400 tys. euro więcej niż do tej pory. Dwukrotnie zwiększony został także limit maksymalnej wartości prezentów niepodlegających VAT – z 5 do 10 zł. Ustawodawca również od nowego roku zwolnił z VAT darowizny żywności, o ile produkty żywnościowe zostały przekazane organizacji pożytku publicznego i z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje. Zwolnienie z VAT nastąpi pod warunkiem udokumentowania odbiorcy i celu darowizny.
Szybszy zwrot podatku
Jak mówi Natalia Bizuk z CMS Cameron McKenna, nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług wprowadza też inne korzystne dla podatników zmiany: skrócenie podstawowego terminu zwrotu podatku naliczonego ze 180 do 60 dni oraz wydłużenie terminu odliczania podatku naliczonego do trzech okresów rozliczeniowych (miesięcy lub kwartałów) zamiast dwóch, jak to ma miejsce obecnie. Zlikwidowany został też zakaz odliczania podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy wydatek na nabycie towarów lub usług nie stanowi kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Właściciele firm handlowych z zadowoleniem przyjęli też ulgę na „złe długi”, czyli możliwość odzyskania podatku od towarów bądź usług, za które kontrahent nie zapłacił. Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. 1 stycznia pojawiła się też możliwość zaliczenia w koszty zaniechanej inwestycji w środek trwały. Jak podkreśla Agnieszka Zawadzka z Money.pl, jest to przepis szczególnie istotny wobec możliwego kryzysu. – Może się okazać, że wiele firm przeceniło swoje możliwości inwestycyjne, bądź zdolność kredytową i w związku z tym nie będzie w stanie zrealizować do końca planowanej inwestycji. W takiej sytuacji możliwość zaliczenia dotychczas poniesionych wydatków w koszty zmniejszy nieco straty – tłumaczy Zawadzka. Jak mówi Ewa Grzejszczyk, ekspert Deloitte, w noweli ustawy o CIT precyzyjnie określono moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wynagrodzenia dla pracowników. – Od nowego roku wynagrodzenia wypłacane przez pracodawcę stanowią koszty podatkowe w miesiącu, za który są należne – pod warunkiem, że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji pracownika w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony – przypomina ekspert. W przypadku dokonania wypłaty wynagrodzeń po tym terminie, wydatki te będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na zasadach dotychczasowych, tj. w momencie dokonania wypłaty.
Będziemy kontrolować!
Według ekspertów, po zmianie przepisów przedsiębiorcom łatwiej będzie niż do tej pory wypełniać obowiązki skarbowe. Pozytywnie odbierana jest zmiana w Ordynacji podatkowej, polegająca na wprowadzeniu obowiązku poinformowania podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli na 7 dni przed jej rozpoczęciem. Dzięki tej zmianie podatnik będzie mógł lepiej przygotować się do kontroli, np. kompletując niezbędne dokumenty, co ułatwi pracę zarówno kontrolowanym, jak i kontrolującym. Jak mówi Bizuk, niewątpliwie korzystnym posunięciem jest też zmiana przepisów, polegająca na tym, że nieostateczne decyzje podatkowe nie będą podlegały natychmiastowemu wykonaniu, jak to miało miejsce do tej pory. – Sytuacje, kiedy organ podatkowy będzie mógł nadać takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, będą wyjątkowe, a fiskus będzie musiał uzasadnić swoją decyzję, wskazując na odpowiednią podstawę prawną – mówi. Nowe przepisy wprowadziły też preferencje dla podatników, którzy dobrowolnie zgłoszą oraz spłacą swoje zaległości podatkowe w ciągu 7 dni od złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji wraz z uzasadnieniem. Eksperci dobrze oceniają ewolucję przepisów podatkowych w Polsce. Jak mówi Artur M. Brzeziński, Redaktor Naczelny PIT.pl & VAT.pl, parlamentarzyści obecnej kadencji nie dokonują rewolucyjnych zmian, kontynuują jednak proces porządkowania prawa podatkowego i wprowadzania nawet drobnych usprawnień, dzięki którym życie podatników będzie znośniejsze bez znaczących strat dla fiskusa. –Do takich bardzo wygodnych rozwiązań zaliczyć należy wydłużenie okresu odliczania podatku VAT naliczonego przy zakupach, uporządkowanie zasad przeliczania kwot wyrażonych w walutach obcych, ustawową regulację obowiązku posiadania potwierdzenia otrzymania faktury korygującej – mówi Brzeziński. W jego ocenie, w ostatnich latach proces stanowienia prawa podatkowego znacząco się poprawił, szczególnie jeżeli chodzi o racjonalność nowych rozwiązań.