Porady: Prawo w pigułce

§ Kontrole w przedsiębiorstwie

Inspektor (poza określonymi ustawowo wyjątkami) będzie miał obowiązek przedstawić upoważnienie, a w nim sprecyzowany zakres kontroli. Czas trwania kontroli w ciągu roku nie może przekraczać: • 12 dni roboczych – dla mikroprzedsiębiorców, • 18 dni roboczych – dla małych firm, • 24 dni roboczych – dla średnich przedsiębiorców, • 48 dni roboczych – dla pozostałych firm.

§ Terminy po kontroli

Stosownie do art. 291 Ordynacji podatkowej, kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu, może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując jednocześnie stosowne wnioski dowodowe. Dowody nie muszą być załączone do wyjaśnień, lecz z pisma kontrolowanego powinno precyzyjnie wynikać o przeprowadzenie jakich środków dowodowych wnioskuje na poparcie swoich tez. Do kontroli podatkowej ma zastosowanie art. 12 Ordynacji, który określa zasady liczenia terminów. Jeżeli kontrolowany skorzysta z przysługujących mu uprawnień i złoży wyjaśnienia lub zastrzeżenia do ustaleń kontroli, kontrolujący zostanie zobowiązany do rozpatrzenia tych zastrzeżeń i powiadomienia kontrolowanego o sposobie ich załatwienia. Kontrolujący ma na to 14 dni, licząc od dnia otrzymania wyjaśnień lub zastrzeżeń. Termin ten wynika z art. 291 § 2 Ordynacji i liczony jest od dnia otrzymania wyjaśnień przez kontrolującego, a nie od dnia wpływu pisma do urzędu obsługującego organ podatkowy przeprowadzający kontrolę podatkową czy wysłania pisma przez kontrolowanego.

§ Ulga prorodzinna

Ulga prorodzinna polega na odliczeniu od podatku dochodowego kwoty, stanowiącej iloczyn liczby wychowywanych dzieci i dwukrotności kwoty zmniejszającej podatek, która została wskazana w pierwszym przedziale skali podatkowej – w rozliczeniu za rok 2008 jest to 1173,70 zł. Przepis, dzięki któremu możemy skorzystać z ulgi, obowiązuje już od 1 stycznia 2007 r. Pod pojęciem „dzieci” należy rozumieć dzieci: • małoletnie, • bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, • do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określone w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej. Z ulgi nie skorzystają osoby, które opłacają tzw. podatek liniowy, chyba że oprócz dochodów opodatkowanych w ten sposób osiągają również dochody opodatkowane na zasadach ogólnych określonych w art. 27 ustawy. To samo ograniczenie dotyczy osób, które dochody opodatkowują w sposób zryczałtowany – zarówno ryczałtem ewidencjonowanym, jak i w wysokości ustalonej decyzją przy korzystaniu z tzw. karty podatkowej. Drugie ograniczenie wiąże się ze sposobem skorzystania z ulgi – polega on na odliczeniu od podatku dochodowego, po pomniejszeniu go w pierwszej kolejności o zapłacone przez podatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne, w wysokości dozwolonej przepisami. To powoduje, że podatnicy o niskich dochodach nie mogą skorzystać z ulgi – mają po prostu za niski podatek dochodowy, i nie ma możliwości jego zmniejszenia o część lub całość ulgi. Przepis umożliwia dość elastyczne stosowanie ulgi rodzicom, którzy są małżonkami i nie orzeczono w ich przypadku separacji. Odliczenie kwoty ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców, przy czym kwotę tę odlicza się od podatku jednego z rodziców lub od podatku obojga. Również w sytuacji, kiedy rodzice rozliczają się osobno, można dowolnie rozkładać kwotę ulgi w zależności od tego, który z rodziców ma podatek wystarczający na jej pełne odliczenie. W przypadku rozwodu lub separacji odliczenie przysługuje temu z rodziców, u którego dzieci faktycznie zamieszkują, o ile spełnione są pozostałe warunki do skorzystania z ulgi.

§ Zmiany w spółkach

Od 8 stycznia 2009 r. obowiązuje nowelizacja kodeksu spółek handlowych – obniżeniu ulegają minimalne pułapy kapitału zakładowego w spółkach z o.o. i akcyjnych. Do założenia tej pierwszej wystarczy teraz 5 tys. zł (wcześniej 50 tys. zł), w tej drugiej minimalny kapitał został obniżony do 100 tys. zł (wcześniej 500 tys. zł). Znika też przymus przekształcenia dużych spółek cywilnych w spółki jawne. Kolejną zmianą jest zniesienie obowiązku poświadczania podpisów w jednoosobowych spółkach kapitałowych. Ułatwienia są też w spółce partnerskiej – jej umowa nie wymaga już formy aktu notarialnego.

§ Krótsze chorobowe

Pracodawcy będą krócej płacić za czas choroby pracownikom po 50. roku życia. Obecnie finansują tzw. Chorobowe za pierwsze 33 dni trwającego 182 dni okresu zasiłkowego. Po zmianie przepisów pracodawcy zapłacą tylko za pierwsze 14 dni, od 15. dnia wypłatę przejmie ZUS. Zmiana ta ma zachęcić do zatrudniania starszych osób. Od Nowego Roku skrócił się także tzw. okres wyczekiwania w wypadku dobrowolnych ubezpieczeń chorobowych. Chodzi o minimalny czas, przez jaki należy płacić składki, aby skorzystać ze świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. Dotychczas okres ten wynosił 180 dni – obecnie 90 dni. To korzystna zmiana szczególnie dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

§ Praca w warunkach zimowych

Temperatura w miejscu pracy musi być adekwatna do rodzaju wykonywanej pracy, jednak nie niższa niż 14 st. C, w pomieszczeniach biurowych dolną granicą jest 18 st. C. Jeszcze inne zasady obowiązują, gdy zatrudnieni pracują na otwartej przestrzeni. Trzeba im wówczas zapewnić pomieszczenie, gdzie mogliby się schronić. Pomieszczenie takie powinno mieć przynajmniej 8 m2 powierzchni, a temperatura w nim panująca nie powinna spaść poniżej 16 st. C. Dodatkowo pracodawca musi zapewnić takim osobom odpowiednią odzież i obuwie robocze. W czasie mrozów trzeba również pamiętać o posiłkach i gorących napojach. Trzeba je zapewnić, gdy zatrudnieni pracują w okresie od 1 listopada do 31 marca na zewnątrz i temperatura spada poniżej 10 st. C, albo w halach, gdzie temperatura nie przekracza 14 st. C. Posiłki i napoje wydaje się wówczas podczas przerw w pracy.

§ Pensja w dewizach
Po 24 stycznia 2009 r. pracodawca może wypłacić pensję w dewizach. Ta zasada dotyczy umów cywilnych, np. kontraktów menedżerskich czy umów o dzieło bądź zleceń. Przelicznikiem jest (o ile strony w umowie inaczej nie postanowią) średni kurs NBP z dnia wymagalności roszczenia, np. przy pensji będzie to zwykle kurs z 10. dnia następnego miesiąca. Zniesiono zatem wymóg, aby umowy na terenie Polski opiewały wyłącznie na krajową walutę.

§ Praca w drugiej firmie

Pracodawca nie może zabronić pracownikowi wykonywania dodatkowych zajęć, jeżeli nie są wykonywaniem działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy. Przyjmuje się, że konkurencyjną działalnością jest aktywność przejawiana w tym samym lub takim samym zakresie przedmiotowym i skierowana do tego samego kręgu odbiorców. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi jest więc równoznaczne z działaniem podejmowanym w celach zarobkowych lub udziałem w przedsięwzięciach lub transakcjach handlowych, których skutki odnoszą się (lub potencjalnie mogą się odnieść), chociażby częściowo, do tego samego kręgu odbiorców. Zakaz wykonywania jakiejkolwiek działalności wykraczałby poza pojęcie „działalność konkurencyjna”. Byłaby to nadmierna ingerencja pracodawcy w prywatne życie zatrudnionej przez niego osoby, wykraczająca poza możliwy zakres stosunku pracy i nie znajdująca na gruncie stosunku pracy żadnego uzasadnienia. Oczywiście inną kwestią jest to, czy dodatkowe zajęcia zarobkowe wpływają na wykonywanie przez pracownika jego obowiązków wynikających z łączącego go z daną firmą(„pierwszym” pracodawcą) stosunku pracy. Niewykonywanie obowiązków, nieprzestrzeganie organizacji i porządku pracy spowodowane dodatkowym zatrudnieniem jak najbardziej może spotkać się z sankcjami dyscyplinarnymi. To, że pracownik może korzystać z pełnej swobody w zakresie dodatkowego zarobkowania, nie może jednak prowadzić do ograniczenia uprawnień pracodawcy wynikających ze stosunku pracy (godziny nadliczbowe, urlopy).

§ W 2009 r. inaczej ustalamy składki ZUS przedsiębiorców

Do końca 2008 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących stanowiła zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Składka w nowej wysokości obowiązywała od trzeciego miesiąca następnego kwartału. Przepis ten powodował, że co kwartał obliczaliśmy nową wysokość składek. Obecnie podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek (3193 zł). Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Przepis stosuje się do składek należnych za okres od dnia 1 stycznia 2009 r., a więc płatnych w terminie począwszy od 10.02.2009 r. Za poprzednie okresy składki opłacamy na starych zasadach. Wkrótce powinna również zacząć obowiązywać zmiana dotycząca składek na ubezpieczenie zdrowotne. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność i osób z nimi współpracujących stanowić będzie zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Składka w nowej wysokości obowiązywać będzie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Należy więc oczekiwać, że począwszy od lutego 2009 r. będziemy opłacać składkę zdrowotną w wysokości 215,53 zł (3193 zł • 0,75 • 9%).

Drukuj

Wróć