Temat miesiąca: Zmiany w prawie w 2010 r.

PRZYJRZYJ SIĘ NOWYM PRZEPISOM!

Bieżący rok przyniósł ze sobą wiele zmian w prawie, w tym także w przepisach dotyczących osób prowadzących działalność gospodarczą. Niektóre z nich są korzystne dla firm, inne - wręcz przeciwnie. Warto dokładnie je przestudiować, bo nieznajomość przepisów nie zwalnia nas od odpowiedzialności za popełniane błędy. Oto niektóre z najważniejszych zmian.

Dodatkowe urlopy macierzyńskie

W myśl zmian wprowadzonych w Kodeksie Pracy, od 1 stycznia 2010 r. zarówno pracownica, która urodziła dziecko (w tym także zatrudniona na umowę zlecenie), jak i matka niemowlęcia prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, mogą wydłużyć obecny 20-tygodniowy urlop macierzyński o 2 tygodnie, zaś w przypadku urodzenia przy jednym porodzie więcej niż jednego dziecka - o 3 tygodnie. Wydłużeniu uległ też okres płatności zasiłku macierzyńskiego: w przypadku urodzenia jednego dziecka wynosi on 22 tygodnie, natomiast w przypadku bliźniąt - 34 tygodnie. Jeżeli pracownica złoży wniosek o dłuższy urlop macierzyński, to pracodawca nie może odmówić jego podpisania. Prawo do takiego urlopu przysługuje także pracownicy przyjmującej dziecko lub dzieci na wychowanie oraz matkom, których urlop macierzyński nie dobiegł końca przed 31 grudnia ubiegłego roku. Ponadto z jednego tygodnia urlopu może także skorzystać tata dziecka. Urlop ojcowski trzeba wykorzystać przed ukończeniem pierwszego roku życia dziecka. Wniosek w sprawie urlopu tata dziecka musi złożyć u pracodawcy nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem urlopu. Od 2012 r. ojcowie będą mogli skorzystać z 2 tygodni urlopu.

Zmiany w urlopach dla dokształcających się

Prawo do urlopu szkoleniowego i zwolnień z pracy na obecnych zasadach będą oni mieli jedynie do 11 kwietnia br. Po tym terminie przysługiwać im będzie minimum 5 dni urlopu dla zdających egzamin lub składających pracę zaliczeniową oraz minimum 10 dni w przypadku składania pracy i zdawania egzaminu w tym samym czasie. Jednak pracownik, który dokształca się poza miejscem pracy i zamieszkania, może jednocześnie liczyć na pokrycie wynikających z tego kosztów oraz na zwolnienie z części dnia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Ponadto pracownik nie będzie miał prawa odmówić pracodawcy uczestniczenia w szkoleniu związanym z wykonywaną pracą, o ile opłaci je pracodawca i będzie się ono odbywało w ramach obowiązkowego czasu pracy.

Niższe opłaty na OFE

Zgodnie m.in. ze znowelizowaną ustawą o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, opłata od składki emerytalnej, pobierana przez Otwarty Fundusz Emerytalny (OFE), została obniżona z obecnych 7% do 3,5%. Ponadto, dzięki nowym przepisom, opłaty za zarządzanie aktywami funduszy nie będą rosły po osiągnięciu kwoty 45 mld zł aktywów. Obecnie takiego limitu nie ma. Zmiana przepisów spowoduje wyższe emerytury dla ubezpieczonych.

Wyższa płaca minimalna

Od nowego roku wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wzrosła do 1317 zł. Dotychczas wynosiła 1276 zł. Konsekwencją podniesienia minimalnej płacy są m.in. zmiany w minimalnej wysokości wynagrodzenia za przestój, odszkodowania za mobbing oraz w innych minimalnych wynagrodzeniach i świadczeniach dla pracowników. Pracownik zatrudniony w pierwszym roku pracy zawodowej, którego łączne wynagrodzenie miesięczne nie przekracza kwoty 1317,00 zł (ze wszystkimi składnikami i świadczeniami ze stosunku pracy), otrzyma co najmniej 80% wynagrodzenia minimalnego, czyli kwotę 1053,60 zł. Minimalne wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy uległo proporcjonalnemu zmniejszeniu do wymiaru etatu, natomiast dodatek za pracę w porze nocnej - proporcjonalnemu podwyższeniu.

Rewolucji w VAT nie ma

Bieżący rok przyniósł korzystne rozwiązanie dla przedsiębiorców osiągających niewielkie obroty. Nowelizacja ustawy o VAT od 1 stycznia 2010 r. podwyższyła limit obrotów, od którego nie trzeba płacić tego podatku do 100 tys. zł. Dotychczas limit ten wynosił 50 tys. zł. Istotną zmianą jest też wprowadzenie załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z 26.11.2009 r. nowego wzoru formularza VAT-R (zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług). Zgłoszenie rejestracyjne złożyć muszą także podatnicy, którzy będą świadczyć usługi dla podmiotów mających siedzibę poza Polską. W transakcjach wewnątrz wspólnotowych firmy te zobowiązane są do posługiwania się prefiksem PL przed numerem NIP. Ponadto, zgodnie z przepisami dostosowującymi polskie prawo do dyrektyw unijnych, podatek VAT jest od 1 stycznia pobierany nie tam, gdzie siedzibę ma firma, lecz tam, gdzie mieści się siedziba nabywcy.

Stawki podatku PIT i progi zamrożone

Stawki podatkowe, jak i progi zostały w 2010 r. zamrożone. Obowiązują dwie stawki podatkowe: 18% i 32%. Próg podatkowy wynosi 85 528 zł, a kwota wolna od podatku - 3091 zł. Wzrosły kwoty ulg na dzieci, będące na utrzymaniu rodziców lub opiekunów prawnych - do 92,67 zł za każdy miesiąc. Osoby niepełnosprawne, których roczny dochód nie przekracza 9120 zł, mogą odliczyć wydatki na rehabilitację. Możliwość skorzystania z ulg pozostaje taka sama, jak w roku ubiegłym.

Nowości w CIT

W 2010 r. obowiązują nowe, opracowane przez Ministerstwo Finansów, wzory deklaracji podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, znacznie upraszczające obowiązki sprawozdawcze, m.in. formularze dotyczące należności licencyjnych oraz dywidend. Wszystkie nowe wzory będą miały zastosowanie do dochodów i strat powstałych w tym roku. Pamiętajmy też o ubiegłorocznej nowelizacji ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wprowadziła ona m.in. prawo do zaliczania w poczet kosztów podatkowych wpłat na fundusz szkoleniowy. Umożliwiła zaliczanie do kosztów podatkowych wydatków na prace rozwojowe. Zmieniła definicję pozwalającego na korzystanie z preferencji podatkowych statusu małego podatnika, podwyższając limit wartości przychodu ze sprzedaży wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług z 4,053 mln zł do 5,067 mln zł. Podniosła małym podatnikom i podatnikom rozpoczynającym działalność gospodarczą limit jednorazowej amortyzacji do 422 tys. zł.

Zmiany w ubezpieczeniach społecznych

Od 1 stycznia 2010 r. obowiązuje nowa, niższa niż w poprzednim roku, kwota minimalnej podstawy, od której będą opłacane składki przez: osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i osoby z nimi współpracujące, twórców i artystów, wybrane osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu, wspólników jednoosobowej spółki z o.o. oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Nowa minimalna podstawa wymiaru składek dla wymienionych osób wynosi 1887,60 zł. Kwota ta stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w 2010 r. (3146 zł). Stąd wszystkie wymienione osoby płacą obecnie nieco niższe składki niż w roku ubiegłym. Jednak osoby z tzw. preferencyjną podstawą wymiaru płacą więcej, ponieważ ich składki obliczane są na podstawie minimalnej płacy, a ta w tym roku wzrosła. Przedsiębiorcy, oprócz składek na ubezpieczania społeczne, płacą też składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a także nową 1,5% składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych za każdego zatrudnionego, wykonującego pracę w szczególnych warunkach. Co bardzo istotne, od stycznia 2010 r. wszyscy zleceniobiorcy, także ci, którzy wykonują zlecenie poza siedzibą zleceniodawcy lub miejscem prowadzenia jego działalności i podlegają obowiązkowym lub dobrowolnym składkom emerytalnym i rentowym muszą być objęci ubezpieczeniem wypadkowym. Składkę tę obowiązany jest opłacać zleceniodawca. Dotychczas obowiązek ten występował tylko w sytuacji, gdy zlecenie wykonywane było w siedzibie zleceniodawcy.

Fundusze unijne dla przedsiębiorców

Przypominamy, że wraz z nowym rokiem ubiegać się można o kolejne dotacje dla mikro, małych, średnich i dużych przedsiębiorstw. Dotacje te można uzyskać m.in. na: nabycie środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, prace budowlane, instalacyjne, rozbiórkowe, remontowe i inne prace inwestycyjne, prowadzenie prac B+R, wdrażanie przez przedsiębiorców elektronicznych usług oraz nowoczesnych rozwiązań informatycznych, unowocześnienie majątku trwałego przedsiębiorstw, szkolenia, usługi doradcze. Ich kwota zależy od danego programu operacyjnego i przeznaczenia, zaś poziom dofinansowania może wynieść nawet do 70%. Programy operacyjne wspierają przy tym także osoby, które chcą założyć swoją pierwszą firmę.

Udogodnienia w przenoszeniu kont bankowych

Od 1 stycznia, z mocy rekomendacji Związku Banków Polskich dotyczącej przenoszenia indywidualnych rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych, wszelkie formalności związane ze zmianą konta załatwia za klienta nowy bank, łącznie z powiadomieniem pracodawcy, urzędu skarbowego czy ZUS. Na życzenie klienta bank, w którym następuje otwarcie nowego rachunku, przejmuje również wszelkie kontakty z dotychczasowym bankiem. Otwarcie nowego konta, ustanowienie usług płatniczych oraz przekazanie pełnomocnictwa do dotychczasowego banku powinno nastąpić w ciągu 7 dni roboczych. W przypadku błędów popełnionych w procesie przenoszenia rachunku, bank nie może nas obciążyć żadnymi, wynikającymi z tego opłatami.

Elektroniczne postępowanie upominawcze - e-sąd

By choć trochę przyśpieszyć procedurę ściągalności długów, Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadziło w tym roku elektroniczne postępowanie upominawcze. Jest to rozwiązanie stosowane już wcześniej za granicą, tańsze od tradycyjnego, a przede wszystkim skracające znacznie czas wydania nakazu. Rozwiązanie to będzie najczęściej stosowane w sprawach niezbyt skomplikowanych, takich jak np. o niezapłacone rachunki. Rocznie e-sąd będzie rozpatrywać nawet milion spraw. Oznacza to odciążenie sądów od rozpatrywania drobnych spraw, które nie wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Bądź przygotowany na kontrole

W związku ze zmianami przepisów, przeróżnych kontroli możemy mieć w tym roku więcej niż zazwyczaj. Będą one prowadzone m.in. pod kątem przestrzegania przepisów bhp, Kodeksu pracy - w tym czasu pracy i terminowości wynagrodzeń i legalności zatrudnienia, zwłaszcza w regionach o najwyższym bezrobociu. Na pociechę - obniżony czas trwania kontroli wynosi obecnie, w zależności od wielkości firmy, od 12 dni roboczych w małych do 48 dni w największych.

Drukuj

Wróć