Porady: Prawo w pigułce

§ Zadatek czy zaliczka?

Skutki wręczania wykonawcy zadatku i zaliczki są zupełnie inne. Różne są także przepisy prawne, które określają te obie formy „przedpłaty”. Kodeks cywilny (art. 394) precyzyjnie określa dalsze losy zadatku, gdy umowa nie zostanie zrealizowana. O zaliczce decydują natomiast ogólne przepisy o wykonywaniu wzajemnych umów. Ponadto kwota wręczona wykonawcy staje się zadatkiem tylko wtedy, gdy zostanie to jasno określone w umowie, bez tego zaznaczenia będzie to po prostu zaliczka. Zaliczka: • po wykonaniu usługi zostaje wliczona w jej cenę, • jeśli umowa zostaje rozwiązana za zgodą obu stron, to oczywiście zwracają one sobie wzajemne świadczenia, czyli zaliczka wraca do konsumenta, • jeśli umowa zostaje rozwiązana z winy konsumenta, zaliczka pozostaje u usługodawcy, • jeśli umowę rozwiąże usługodawca, jest on oczywiście zobowiązany do zwrotu pobranej zaliczki. W przypadku zadatku zgodnie z art. 394 kodeksu cywilnego: • jeśli umowa zostaje rozwiązana za zgodą obu stron, to oczywiście zwracają one sobie wzajemne świadczenia, czyli zadatek wraca do konsumenta, • jeśli umowa została wykonana prawidłowo, zadatek zostaje zaliczony w poczet ceny usługi, • jeśli umowa nie została wykonana, bo konsument z niej zrezygnował, zadatek przepada na rzecz usługodawcy, • jeśli umowa nie została zrealizowana z przyczyn leżących po stronie wykonawcy usługi, konsument może od umowy odstąpić i żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości.

§ Dłuższy urlop macierzyński

Od 1 stycznia 2009 r. obowiązują przepisy pozwalające pracującemu ojcu na zastąpienie matki, która w czasie urlopu macierzyńskiego leży w szpitalu. Gdy matka wykorzysta po porodzie 8 tygodni takiego urlopu, ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do jego części na czas, w którym matka wymaga opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający osobistą opiekę nad dzieckiem. Wówczas wykorzystaną przez ojca część odejmuje się od przysługującego matce wymiaru urlopu. Ponadto od 1 stycznia do 20 tygodni podwyższony został podstawowy wymiar urlopu macierzyńskiego, niezależnie od tego, czy urodzone dziecko jest pierwszym czy kolejnym. Od 1 stycznia więcej urlopu macierzyńskiego mają także mamy tzw. wieloraczków. Wymiar urlopu rośnie wraz z liczbą dzieci urodzonych z jednej ciąży. Od stycznia 2010 r. wejdą w życie przepisy o urlopie ojcowskim (tydzień w pierwszym roku życia dziecka).

§ Ubezpieczenie na urlopie bezpłatnym

Urlop bezpłatny to przerwa w ubezpieczeniach emerytalnym i rentowym, dlatego przebywający na nim pracownik może dobrowolnie opłacać składki na zasadzie kontynuowania wzmiankowanych ubezpieczeń. Wniosek o kontynuowanie musi jednak złożyć w ciągu 30 dni od dnia rozpoczęcia urlopu. Podstawę wymiaru składki emerytalnej i rentowej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak od minimalnego wynagrodzenia, czyli od 1276 zł. Najniższa składka emerytalna wynosi zatem 249,08 zł, a składka rentowa 76,56 zł. Zatrudniony na urlopie bezpłatnym nie podlega również ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zachowuje jednak przez 30 dni od rozpoczęcia urlopu prawo do darmowych świadczeń medycznych, po tym terminie ochrona ubezpieczeniowa wygasa. Do ubezpieczenia może go jednak zgłosić jako członka rodziny np. pracujący współmałżonek.

§ Uprawnienia Straży Miejskiej

Straż Miejska jest umundurowaną formacją samorządową powołaną przez radę gminy do ochrony porządku publicznego na terenie gminy. Straż spełnia służebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując swe zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli. Strażą kieruje Komendant powoływany i odwoływany przez zarząd gminy po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji, natomiast przełożonym Komendanta jest wójt, burmistrz (prezydent miasta). Nadzór nad działalnością straży sprawuje zarząd gminy, a w zakresie fachowym – Komendant Główny Policji poprzez właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji. Do zadań straży należy w szczególności: • ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych, • czuwanie nad porządkiem i kontrolą ruchu drogowego – w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, • współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń, • zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia, albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia, • ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej, • współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych, • doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób, • informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, • konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb gminy.

§ Dane personalne kandydatów do pracy

Przechowywanie przez pracodawcę dokumentów złożonych przez kandydata do pracy (CV, list motywacyjny, referencje) powinno być ograniczone w czasie. Administrator danych musi je przechowywać w postaci umożliwiającej identyfikację osób, ale nie dłużej niż jest to niezbędne do osiągnięcia celu przetwarzania. Gdy więc rekrutacja na określone stanowisko została już zakończona, a kandydat nie został na nim zatrudniony, dalsze przetwarzanie, w tym przechowywanie przez pracodawcę jego danych osobowych, jest bezpodstawne. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba, której dane dotyczą, zgodzi się na dalsze wykorzystanie jej danych po zakończonej rekrutacji.

 
§ Zachowanie pracownika po pracy

W niektórych sytuacjach interes pracodawcy w stawianiu pracownikowi wymagań dotyczących spraw zaliczanych do pozazawodowej sfery prywatnej znajduje ochronę w przepisach obowiązującego prawa. Możliwe jest zatem wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi, który pobił kolegę po godzinach roboczych i poza miejscem pracy. Tego typu zachowanie stanowi bowiem naruszenie szeregu obowiązków pracowniczych na czele z obowiązkiem dbania o dobro zakładu pracy oraz dobrą atmosferę pracy. Jednak pracodawca, który chce zwolnić pracownika ze względu na jego zachowanie w życiu prywatnym, musi wykazać, że ma to wpływ na wizerunek firmy. W razie sporu pomiędzy pracodawcą a pracownikiem na tle życia prywatnego osoby zatrudnionej, obie strony winny mieć na uwadze treść art. 47 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz prawo do decydowania o swoim życiu osobistym. Przepis ten zawsze, w razie wątpliwości, będzie rozstrzygać na korzyść pracowników.

§ Badania kontrolne po służbie wojskowej

Na podstawie art. 229 § 2 kodeksu pracy stwierdza się, że w razie niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Oznacza to, że badania kontrolne przeprowadza się wyłącznie po długotrwałej, czyli co najmniej 30-dniowej, nieobecności spowodowanej chorobą. Konieczność ta nie zachodzi, kiedy nieobecność jest spowodowana innymi przyczynami, np. służbą wojskową czy urlopem bezpłatnym. Ważne jest jedynie, czy pracownik powracający po odbyciu służby wojskowej ma nadal aktualne badania okresowe, stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Zatem, jeśli w trakcie odbywania służby wojskowej badania stracą ważność, czyli minie okres wskazany w zaświadczeniu lekarskim, to pracownik przed powrotem do pracy powinien zgłosić się do pracodawcy po skierowanie na badania i je wykonać. Sam fakt odbywania służby wojskowej nie jest podstawą do skierowania pracownika po powrocie na badania kontrolne bądź okresowe.

§ Przedawnienie za błędy w podatkach
Przedawnienie karalności przestępstw i wykroczeń skarbowych następuje albo z upływem określonego czasu, albo w momencie przedawnienia należności publicznoprawnej. Dla przestępstwa skarbowego zagrożonego karą grzywny, ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności do lat 3, termin przedawnienia wynosi 5 lat od jego popełnienia. Jeśli przestępstwo skarbowe zagrożone jest karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata, termin przedawnienia jego karalności wynosi 10 lat. Termin, w którym przedawnia się karalność wykroczenia skarbowego, wynosi rok od jego popełnienia. Przepisy przewidują kilka okoliczności, których wystąpienie skutkuje wydłużeniem czasu, w jakim można pociągnąć sprawcę przestępstwa lub wykroczenia skarbowego do odpowiedzialności. Najważniejszą z nich jest wszczęcie postępowania karnoskarbowego wobec sprawcy, co powoduje wydłużenie terminu przedawnienia odpowiednio o: • 5 lat w odniesieniu do przestępstw, dla których okres przedawnienia karalności wynosi 5 lat, • 10 lat dla przestępstw, dla których okres przedawnienia karalności wynosi 10 lat, • 2 lata w odniesieniu do wykroczeń skarbowych.

§ Zniknięcie pracodawcy

Okazuje się, że polskie prawodawstwo nie przewiduje sytuacji, w której pracodawca porzuca zakład pracy, zostawiając pracowników bez żadnego zabezpieczenia. Porzucenie firmy kwalifikuje się jako ciężkie naruszenie obowiązków pracodawcy. W takim przypadku pracownicy mogą rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Niestety osoby, które rozwiążą w ten sposób umowę o pracę nie uzyskają statusu osoby bezrobotnej, tylko zostaną zarejestrowane jako osoby poszukujące pracy (bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych i ubezpieczenia zdrowotnego). By zostać zarejestrowanym jako bezrobotny, trzeba przedstawić świadectwo pracy, a ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której osoba pozbawiona pracy nie z własnej winy nie może go dostarczyć. Także wypłaty zaległych pensji są możliwe dopiero po ogłoszeniu przez sąd upadłości firmy. Zanim sąd gospodarczy ogłosi upadłość, może ustanowić zarządcę, który ma prawo wejść do firmy. Nie działa on jednak jako pełnomocnik pracodawcy i nie wypowiada załodze umów o pracę, nie może także wydawać świadectw pracy.

§ Zmiana roku podatkowego

Rokiem podatkowym jest zasadniczo rok kalendarzowy. Przedsiębiorca ma jednak możliwość zmiany roku podatkowego i określenia go jako okresu 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych. O takim wyborze powinien powiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego. Dzięki przyjęciu roku podatkowego innego niż kalendarzowy można m.in.: • dostosować rok do momentu osiągania dochodów, • wydłużyć okres rozliczania straty, • zastosować stare, korzystne przepisy.

Drukuj

Wróć