Prawo w pigułce

PRAWO W PIGUŁCE

§ Wysokość opłaty arbitrażowej

Opłata arbitrażowa zależy od wartości przedmiotu sporu:

● gdy wartość przedmiotu sporu wynosi od 1 tys. zł do 5 tys. zł, to wysokość opłaty arbitrażowej stanowi 5% wartości sporu, ale nie mniej niż 100 zł,

● odpowiednio powyżej 5 tys. zł do 10 tys. zł - 4,5%, ale nie mniej niż 350 zł,

● powyżej 10 tys. zł do 20 tys. zł stawka od pierwszych 10 tys. zł to 450 zł, a od nadwyżki ponad 10 tys. zł - 4%,

● powyżej 20 tys. zł do 50 tys. zł stawka od pierwszych 20 tys. zł to 800 zł, a od nadwyżki ponad 20 tys. zł - 3,5%,

● powyżej 50 tys. zł do 100 tys. zł stawka od pierwszych 50 tys. zł to 1750 zł, a od nadwyżki ponad 50 tys. zł - 3%,

● powyżej 100 tys. zł stawka od 100 tys. zł to 3000 zł, a od nadwyżki ponad 100 tys. zł - 2,5%,

● powyżej 300 tys. zł stawka jest ustalana indywidualnie.

§ Proporcjonalna ulga rodzinna

Prawo do ulgi rodzinnej mają rodzice dzieci niepełnoletnich, studentów do 25. roku życia oraz dzieci bez względu na wiek, które pobierają zasiłek lub dodatek pielęgnacyjny albo rentę socjalną. Z ulgi skorzystają nie tylko biologiczni rodzice, ale również opiekunowie prawni i rodziny zastępcze. Wielkość ulgi jest uzależniona od daty urodzenia dziecka. Rodzice odliczą tylko część ulgi, proporcjonalnie do miesiąca urodzenia swego dziecka, wyjątkiem są urodziny w styczniu - wówczas przysługuje cała ulga. Nie ma znaczenia, czy urodziny przypadają na początek czy koniec miesiąca. Podatnicy nie mają jednak prawa do odliczenia ulgi za dziecko, jeśli ma ono własne dochody - w 2009 r. taką granicą jest dochód do wysokości 3088,68 zł. Wyjątkiem jest przyznana dziecku renta rodzinna. Odliczenie nie przysługuje również od miesiąca, w którym dziecko na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, wstąpiło w związek małżeński, skończyło studia lub przerwało naukę.

§ Leasing pracowniczy

Firma, która ma coraz mniej zamówień lub utraciła płynność finansową, może czasowo przekazać swoich pracowników innemu przedsiębiorcy. Na podstawie art. 174 Kodeksu pracy można udzielić pracownikowi bezpłatnego urlopu w celu wykonywania pracy gdzie indziej, na okres ustalony w porozumieniu między przedsiębiorstwami. Jednak pracownik musi wyrazić na to pisemną zgodę. Wówczas pracownik pozostaje w dwóch stosunkach pracy: z pracodawcą macierzystym (w zawieszeniu) oraz z nowym. Na czas urlopu bezpłatnego zawieszeniu ulegają obowiązki i prawa stron wynikające z łączącej ich umowy o pracę. Z kolei między nowym pracodawcą a wypożyczonym dochodzi do nawiązania współpracy na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej. Warunki zatrudnienia w nowej firmie nie muszą być takie same, jak w macierzystej. Po wyleasingowaniu zatrudnionego pracownika macierzysty pracodawca nie może go odwołać z urlopu bezpłatnego. Wymaga to zgody wszystkich stron umowy. Po powrocie do macierzystej firmy pracownik rozpoczyna pracę na takim samym stanowisku i na takich samych warunkach, jak przed urlopem bezpłatnym.

§ Zwrot VAT z zagranicy

Podatnicy mogą otrzymać zwrot podatku VAT od zakupów dokonanych w 2009 r. w innych krajach Unii Europejskiej. Wnioski składamy na formularzu VAT-REF w kraju, w którym podatnik ma siedzibę. Wniosek o zwrot VAT należy złożyć do 30 września 2010 r. Najniższa kwota, jakiej można dochodzić to 50 euro.

§ Wzrosły refundacje na bezrobotnych oraz dokształcanie

Od 1 marca przez okres kolejnych trzech miesięcy maksymalna refundacja:

● wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego wynosi sześciokrotność przeciętnego wynagrodzenia, czyli 19 461, 60 zł (było 18 683,16 zł),

● dalszej, przynajmniej sześciomiesięcznej, współpracy ze skierowanym bezrobotnym po zakończeniu prac interwencyjnych z jego udziałem to jednorazowo 150% przeciętnej pensji, czyli 4865,40 zł (było 4670,79 zł),

● kosztów uczestnictwa jednej osoby w przygotowaniu zawodowym dorosłych - miesięcznie 2% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 64,87 zł (było 62,28 zł),

● kosztów nauki po ukończeniu 45 lat, sfinansowanych przez firmę z funduszu szkoleniowego - 300% przeciętnej pensji z dnia rozpoczęcia kursu, czyli 9730,80 zł (było 9341,58 zł),

● kosztów nauki innego pracownika pokrytych przez zakład z funduszu szkoleniowego - 100% z dnia rozpoczęcia kursu, czyli 3243,60 zł (było 3113,86 zł),

● kosztów nauki podwładnego, który na udział w szkoleniu wykorzystał urlop szkoleniowy, podczas gdy w firmie zastąpił go bezrobotny - 80% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 2594,88 zł (było 2491,09 zł).

§ Dłuższy okres wypowiedzenia

Kodeks pracy tylko w jednej sytuacji przewiduje możliwość przedłużenia okresu wypowiedzenia - na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną (art. 36 § 5 Kodeksu pracy). Pracodawcy i pracownikowi wolno jednak w umowie o pracę przedłużyć ustawowy okres wymówienia. Pracownik jednak będzie miał prawo domagać się rozwiązania angażu z zachowaniem kodeksowego okresu wymówienia, jeśli postanowienia umowy o pracę będą dla pracownika mniej korzystne niż przepisy prawa pracy.

§ Zagubione faktury

W razie zagubienia faktury zakupu należy zwrócić się do sprzedawcy o ponowne wystawienie dokumentu, czyli wydanie duplikatu. Taki dokument powinien być wydrukowany niezwłocznie po stwierdzeniu braku oryginału. Mając tylko kopię faktury zakupu, podatnik może jednak zaliczyć wydatek (w kwocie netto) do kosztów uzyskania przychodów, jeśli jego poniesienie miało na celu osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Natomiast w razie zagubienia faktury sprzedaży podatnik może ponosić odpowiedzialność jedynie z tytułu nieprzechowywania prawidłowej dokumentacji. Dla powstania obowiązku podatkowego jest bowiem obojętne, czy czynność podlegająca opodatkowaniu zostanie prawidłowo udokumentowana, czy wcale nie zostanie udokumentowana. W razie odnalezienia faktury sprzedaży należy wówczas skorygować deklarację VAT za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy.

§ Zatrudnienie na niepełnym etacie

Zawarcie z pracownikiem umowy o pracę, przewidującej zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy, nie może powodować ustalenia warunków pracy i płacy w sposób mniej korzystny w stosunku do pracowników wykonujących taką samą lub podobną pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, z uwzględnieniem jednak proporcjonalności wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń pieniężnych związanych z pracą, do wymiaru czasu pracy pracownika. Kwestia płacy pracownika powinna być tak uregulowana, aby wynagrodzenie na danym stanowisku pracownika zatrudnionego np. na pół etatu odpowiadało połowie wynagrodzenia i połowie innych świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy. Oznacza to proporcjonalne wynagrodzenie do wypłacanego w danym zakładzie pracy, a nie proporcjonalne w stosunku do obowiązujących zasad wynagradzania.

§ Praktyki absolwenckie

Ustawa o praktykach absolwenckich (Dz. U. 2009 Nr 127, poz. 1052) przewiduje, że osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może przyjmować na praktykę osoby, które ukończyły co najmniej gimnazjum i w dniu rozpoczęcia praktyki mają skończone 16 lat, a nie ukończyły 30. roku życia. Praktykant może praktykę odbywać odpłatnie lub nieodpłatnie. Przy czym wysokość miesięcznego świadczenia pieniężnego nie może przekraczać dwukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Praktykę odbywa się na podstawie pisemnej umowy o praktykę absolwencką, zawieranej pomiędzy praktykantem, a podmiotem przyjmującym na praktykę. Umowa taka powinna określać:

● rodzaj pracy,

● okres odbywania praktyki,

● tygodniowy wymiar czasu pracy w ramach praktyki,

● wysokość świadczenia pieniężnego (w przypadku praktyki płatnej).

Umowa o praktykę nie może przekraczać okresu 3 miesięcy. Umowa o praktykę nieodpłatną może być rozwiązana na piśmie w każdym czasie, natomiast umowa o praktykę odpłatną - z zachowaniem 7-dniowego terminu wypowiedzenia. Po zakończeniu praktyki, na wniosek praktykanta, podmiot przyjmujący na praktykę jest obowiązany wydać zaświadczenie potwierdzające odbytą praktykę. Warto zaznaczyć, że odbywanie praktyki absolwenckiej nie pozbawia praktykanta statusu bezrobotnego, pod warunkiem że przedstawi urzędowi pracy umowę o praktykę absolwencką.

§ Nowe zasady ustanawiania pełnomocnika sądowego z urzędu

Dla wielu osób pomoc prawnika z urzędu (za państwowe pieniądze) jest niezbędna. Dlatego Sejm znowelizował obowiązujące zasady udzielania pomocy prawnej. Po nowelizacji, o adwokata lub radcę prawnego z urzędu będzie mógł starać się każdy podmiot (osoba fizyczna, osoba prawna lub inna jednostka posiadająca zdolność prawną) niezależnie od tego, czy korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych (np. opłat sądowych). Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgłaszać będzie można wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno - na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub w którym już się toczy. Jednakże osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, będzie mogła domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego tylko wtedy, gdy złoży oświadczenie, z którego wynikać będzie, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Także osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna będzie mogła domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Sąd uwzględni złożony wniosek, jeżeli uzna udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie za potrzebny. Nie każdy zatem i nie w każdej sprawie będzie mógł liczyć na darmową pomoc prawną.

§ Urlop na żądanie

Nowelizacja Kodeksu pracy dopuszcza tzw. urlop udzielany na krótkie niedyspozycje, zwany inaczej urlopem na żądanie. Zgodnie z nowym art. 1672 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Dni tych nie uwzględnia się w planie urlopów. Żądanie o udzielenie takiego urlopu należy zgłosić pracodawcy najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia, zaś pracodawca nie może odmówić. Urlop na żądanie nie może być jednak wykorzystany w trakcie zwolnienia lekarskiego pracownika.

§ Wysokość opłat kancelaryjnych w sprawach cywilnych

● Za każdą stronę odpisu, zaświadczenia, wyciągu lub innego dokumentu wydawanego na wniosek na podstawie akt sprawy sądowo-administracyjnej oraz za stwierdzenie prawomocności - 10 zł. Jeżeli dokument jest sporządzony w języku obcym lub zawiera tabelę, pobiera się opłatę kancelaryjną w podwójnej wysokości.

● Za kopie i wydruki dokumentów z akt sprawy sądowo-administracyjnej wydawane na wniosek - 2 zł za każdą stronę kserokopii lub wydruku.

● Jeżeli dokument, jego kopia lub wydruk może być wydany po usunięciu z jego treści danych osobowych lub innych danych objętych tajemnicą prawnie chronioną, opłatę kancelaryjną pobiera się w kwocie:

- 15 zł za stronę dokumentu,

- 3 zł za stronę kopii lub wydruku.

● Za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia zgłoszonego w terminie 7 dni - 100 zł.

§ Dowód księgowy

Ustawa o rachunkowości precyzyjnie określa obowiązkowe elementy, które powinien zawierać dowód księgowy:

● rodzaj dowodu i jego numer identyfikacyjny,

● podmiot dokonujący operacji gospodarczej (nazwa, adres),

● opis operacji oraz jej wartość,

● data dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą, także data sporządzenia dowodu.

§ Kłopoty z dotarciem do pracy

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy w razie zaistnienia przyczyn uniemożliwiających stawienie się do pracy, pracownik jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o przyczynie swojej nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania, nie później jednak niż w drugim dniu nieobecności w pracy. Jeżeli przepisy prawa pracy, obowiązujące u danego pracodawcy, nie określają sposobu zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności pracownika w pracy, to zawiadomienia tego pracownik dokonuje osobiście lub przez inną osobę, telefonicznie lub za pośrednictwem innego środka łączności albo drogą pocztową, przy czym za datę zawiadomienia uważa się wtedy datę stempla pocztowego. Niedotrzymanie przez pracownika ww. terminu może być usprawiedliwione tylko szczególnymi okolicznościami. Za czas nieobecności pracownika w pracy spowodowanej niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi nie przysługuje wynagrodzenie.

§ Pozwy zbiorowe

W dniu 5 listopada 2009 r. Sejm uchwalił ustawę o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, wprowadzającą do polskiego systemu prawnego instytucję prawną tzw. pozwów zbiorowych. Nowemu trybowi postępowania podlegać będą sprawy, w których:

● roszczeń dochodzić będzie co najmniej 10 osób,

● będą to roszczenia jednego rodzaju,

● będą oparte na tej samej podstawie.

Postępowanie grupowe w sprawach o roszczenia pieniężne wymagać będzie ujednolicenia wysokości roszczenia każdego członka grupy. Do pozwu trzeba będzie również dołączyć oświadczenia członków grupy o przystąpieniu do grupy i wyrażeniu zgody co do osoby reprezentującej grupę, która będzie prowadziła postępowanie w imieniu własnym na rzecz wszystkich członków grupy. W postępowaniu grupowym obowiązywać będzie zastępstwo powoda przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że powód sam będzie adwokatem lub radcą prawnym. Wszczęcie postępowania grupowego nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń przez osoby, które nie przystąpiły do danej grupy lub z niej wystąpiły. Cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia objętego pozwem zbiorowym oraz zawarcie ugody wymagać będą zgody więcej niż połowy członków grupy.

Drukuj

Wróć