Porady: Prawo w pigułce

§ Zwolnienia okolicznościowe

Zwolnienia okolicznościowe z tytułu określonych wydarzeń rodzinnych są płatnymi zwolnieniami z obowiązku świadczenia pracy w określonym przez pracownika terminie. Przepisy zobowiązują wówczas pracodawcę do zwolnienia od pracy pracownika na określony czas. Obowiązek udzielenia płatnego zwolnienia okolicznościowego występuje w przypadku: • ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka, albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy – w wymiarze 2 dni, • ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teścia, teściowej, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką – w wymiarze 1 dnia. Pracodawca powinien udzielić zwolnienia okolicznościowego w terminie wskazanym przez pracownika, o ile termin ten pokrywa się z terminem danego wydarzenia albo obejmuje bliskie temu wydarzeniu dni. Zwolnienie okolicznościowe przeznaczone jest bowiem na uczestnictwo w określonych uroczystościach (ślub, pogrzeb) oraz załatwianie formalności z nimi związanych, a zatem termin zwolnienia powinien pozostawać w ścisłym związku z terminem określonego wydarzenia. W przypadku, gdy pracownik w czasie, w którym nastąpiło dane wydarzenie nie pracował, będąc na urlopie wypoczynkowym, nie ma prawa do dni płatnego zwolnienia okolicznościowego w związku z jego wystąpieniem. Jednak pracodawca może zgodzić się na przerwanie urlopu wypoczynkowego (ale już nie macierzyńskiego) na wniosek pracownika.

§ Opodatkowanie odprawy emerytalnej

Zgodnie z przepisami prawa pracy pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Odprawa emerytalna jest świadczeniem, które może otrzymać wyłącznie pracownik, a podstawą tego świadczenia jest stosunek pracy. Odprawa emerytalna stanowi zatem przychód ze stosunku pracy, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Tak więc od odprawy emerytalnej należy pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Przy jej ustalaniu stosuje się koszty uzyskania przychodu takie same, jak w przypadku zaliczki od wypłacanych wynagrodzeń. W 2009 r. koszty te wynoszą miesięcznie: • 111,25 zł w przypadku, gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, • 139,06 zł w przypadku, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę. Koszty uzyskania przychodu oblicza się z miesiąca, w którym odprawa została wypłacona lub postawiona do dyspozycji pracownika. Odprawy pieniężne przysługujące w związku z przejściem na emeryturę są wolne od składek ZUS.

§ Ekwiwalent za używanie własnej odzieży

Przyznany pracownikowi ekwiwalent pieniężny za używanie własnej odzieży i obuwia roboczego stanowi przychód pracownika ze stosunku pracy. Jednakże świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, są wolne od podatku dochodowego, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Zagadnienia dotyczące dostarczania pracownikom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, a także związanych z tym wypłat ekwiwalentów pieniężnych reguluje Kodeks pracy. Zgodnie z nim pracodawca ma obowiązek dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach: • jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, • ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca może jednak ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania BHP, przy czym pracownikowi używającemu własnej odzieży i obuwia roboczego pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny.

§ Dokumentowanie wydatków na eksploatację samochodu osobowego
Dla udokumentowania wydatków ponoszonych w związku z eksploatacją samochodu osobowego, nieujętego w ewidencji środków trwałych, podatnik powinien prowadzić nie tylko ewidencję przebiegu pojazdu, ale też powinien posiadać dokumentację źródłową, tj. faktury VAT, rachunki oraz dowody zapłat czy polis. Faktury dokumentujące sprzedaż paliw powinny zawierać numer rejestracyjny samochodu. Jedynie w sytuacji, gdy paliwo jest nabywane np. do kanistra, sprzedawca nie ma obowiązku umieszczania numeru rejestracyjnego pojazdu na dokumencie sprzedaży. Jednak tylko rachunki zawierające numer rejestracyjny pojazdu mogą zostać ujęte w miesięcznym zestawieniu, które stanowi podstawę wpisu kosztów do księgi. Natomiast rachunki niespełniające tego wymogu nie mogą znaleźć się w zestawieniu miesięcznym, a tym samym nie obciążają kosztów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Podatnicy, wykorzystujący prywatne samochody w prowadzonej działalności gospodarczej, winni zatem zwracać szczególną uwagę na fakt, by na wszelkich dokumentach zakupu związanych z używaniem samochodów widniały ich numery rejestracyjne.

§ Wniosek o wszczęcie egzekucji

Wniosek o wszczęcie egzekucji składa się do właściwego komornika lub sądu. Wniosków kierowanych do sądu nie można łączyć z wnioskami kierowanymi do komornika. Wniosek należy złożyć do komornika, w którego rewirze: • znajduje się rzecz ruchoma (egzekucja z ruchomości), • dłużnik ma miejsce zamieszkania (pobytu) lub siedzibę (egzekucja z wynagrodzenia za pracę, z rachunku bankowego i innej wierzytelności), • położona jest nieruchomość (egzekucja z nieruchomości). Wierzyciel ma prawo wyboru komornika w granicach właściwości sądu apelacyjnego, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Jeżeli wierzyciel zdecyduje się i wybierze komornika poza jego rewirem, będzie musiał wpłacić zaliczkę na pokrycie wydatków komornika (diety, zwrot za przejazdy, transporty specjalistyczne oraz koszty noclegów komornika). Wniosek o wszczęcie egzekucji powinien spełniać wymogi pisma procesowego, a dodatkowo zawierać: • oznaczenie wierzyciela i dłużnika (zgodnie z tym, co jest na tytule wykonawczym), • dokładne oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron, • treść wniosku o wszczęcie egzekucji ze wskazaniem: a) sposobu egzekucji, b) majątku dłużnika lub przedmiotów, z których ma nastąpić zaspokojenie roszczeń wierzyciela, • podpis wierzyciela. Bardzo ważne jest, aby do wniosku o wszczęcie egzekucji dołączyć oryginalny tytuł wykonawczy z klauzulą wykonalności.

§ Ryczałt na jazdy lokalne w delegacji krajowej
Jednym ze świadczeń przysługujących w związku z delegacją krajową jest ryczałt na przejazd środkami komunikacji miejscowej. Przysługuje on w wysokości 20% aktualnej kwoty diety (obecnie 23 zł, zatem ryczałt wynosi 4,60 zł) za każdą rozpoczętą dobę podróży. Ryczałt nie przysługuje w następujących sytuacjach: • jeśli pracownik nie ponosi kosztów takich przejazdów, • jeśli pracodawca wyrazi na wniosek pracownika zgodę na pokrycie udokumentowanych kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej (w tym przypadku pracownik musi przedstawić dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków – najczęściej będą to bilety za przejazdy). Każdemu pracownikowi odbywającemu podróż służbową będzie jednak przysługiwało roszczenie o zwrot kosztów w wyższej wysokości, jeśli udowodni, że było to niezbędne dla wykonania powierzonego zadania. Na umotywowany wniosek pracownika pracodawca powinien wyrazić zgodę na pokrycie rzeczywistych kosztów przejazdów.

§ Dodatek za rozłąkę

Pracodawcy wysyłający pracowników za granicę często wypłacają im dodatkowe świadczenia, które mają na celu zrekompensowanie wyższych kosztów utrzymania w drugim kraju. Jednym z takich świadczeń jest dodatek za rozłąkę. Zgodnie z art. 21 ust 1 pkt 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolny od podatku dochodowego jest dodatek za rozłąkę, wypłacany pracownikom czasowo przeniesionym – do wysokości diet za czas podróży służbowej na obszarze kraju. Czasowo przeniesionym jest pracownik, który wyraził zgodę na okresowe przeniesienie go do pracy na inny teren poza miejscowość stałego zamieszkania (zakwaterowania), a był zatrudniony: • w miejscowości stałego zamieszkania lub codziennie dojeżdżał do pracy z miejscowości stałego zamieszkania bądź • w innej miejscowości niż miejscowość stałego zamieszkania i mieszkał w hotelu pracowniczym lub kwaterze wynajętej przez przedsiębiorstwo. Dodatek za rozłąkę nie przysługuje: • za dni nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy, • za okres pobytu na leczeniu w szpitalu, w czasie którego pracownik otrzymywał bezpłatne wyżywienie, • za okres urlopu wypoczynkowego, • za dni zwolnień od pracy, udzielonych na podstawie ogólnie obowiązujących przepisów oraz za okres niezdolności do pracy wskutek choroby, jeżeli w czasie zwolnienia od pracy lub niezdolności do pracy pracownik nie przebywał w miejscowości czasowego przeniesienia. Od 1 stycznia 2007 r. wysokość diety wynosi 23 zł – stąd też dodatek w takiej wysokości wypłacany pracownikowi czasowo przeniesionemu będzie wolny od podatku. Warto zauważyć, iż pracownikowi, którego miejsce stałego lub czasowego zamieszkania jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, przysługują podwyższone koszty uzyskania przychodu (139,06 zł miesięcznie). Podwyższone koszty nie przysługują jednak pracownikom, którzy otrzymują dodatek za rozłąkę.

§ Umowa zlecenie z osobą niepełnoletnią

Zawarcie takiej umowy jest dopuszczalne, lecz do ważności umowy niezbędna jest zgoda rodzica (lub opiekuna prawnego) osoby niepełnoletniej. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka. O istotnych sprawach dotyczących dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, jednak nie można takiego obowiązku rozciągać na zawarcie przez osobę niepełnoletnią umowy zlecenia. W przypadku umowy zlecenia przepisy kodeksu cywilnego nie narzucają jakiejkolwiek formy, w konsekwencji zgoda przedstawiciela ustawowego może zostać wyrażona także ustnie. Dla celów dowodowych warto jednak zalecać wyrażenie zgody w formie pisemnej. Taka zgoda powinna dotyczyć konkretnej umowy. Z pracy dzieci mogą korzystać podmioty zajmujące się wyłącznie działalnością: • kulturalną, • artystyczną, • sportową, • reklamową. Ponadto prace, które dziecko miałoby wykonywać, muszą wiązać się z którąś z tych działalności.

Drukuj

Wróć