Temat miesiąca: Jak założyć sklep dzięki Unii Europejskiej?
Autor: Rafał Boruc
JAK ZAŁOŻYĆ SKLEP DZIĘKI UNII EUROPEJSKIEJ
Ponad 1,6 mld zł w bieżącym roku przeznaczone jest na tworzenie nowych miejsc pracy na wsi. O te pieniądze mogą się ubiegać m.in. osoby, które chcą prowadzić działalność handlową. Pieniądze na ten cel daje Unia Europejska w ramach dwóch programów pomocowych.
Funduszami dysponuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pierwszy program, w którego puli znajduje się 370 mln zł, to „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Drugim jest „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”, w ramach którego na bieżący rok przeznaczono 1,26 mld zł. Do 18 maja br. Oddziały Regionalne ARiMR przyjęły ponad 3200 wniosków o przyznanie pomocy na „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”. Złożone wnioski wykorzystują w ponad 42% przewidziany w 2009 r. limit środków. Z analizy wniosków o pomoc na „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” zarejestrowanych w ARiMR do 18 maja br. wynika, że wszyscy, którzy wypełnili je prawidłowo, mogą liczyć na przyznanie takiego wsparcia, a ponieważ limit środków nie zostanie w pełni wykorzystany, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa pod koniec czerwca br. ARiMR przeprowadzi kolejny w tym roku nabór wniosków na uzyskanie wsparcia dla „mikrusów”. Pracownicy Agencji nie mogą ujawnić, jak wiele z przysłanych wniosków dotyczy działalności handlowej, spodziewają się jednak, że będzie to jedna z najczęściej wymienianych dziedzin życia gospodarczego liczących na pomoc. Dokładne szacowanie jest utrudnione, ponieważ ta forma wsparcia wprowadzona jest po raz pierwszy. Kto może składać wniosek o finansowanie w ramach tego projektu? Wszystkie osoby fizyczne i firmy działające na wsi, które zdecydują się na utworzenie nowych miejsc pracy na terenach wiejskich. Jedną z możliwości jest dotacja na stworzenie sklepu wiejskiego. O dofinansowanie mogą starać się zarówno podmioty posiadające już sklepy, jak i te, które dopiero zamierzają zająć się handlem detalicznym. Pierwsza transza wniosków przyjmowana była do 18 maja. Można było składać wnioski o przyznanie pomocy na utworzenie za unijne pieniądze nowych miejsc pracy na wsi lub w małych miasteczkach. Po tym terminie oddziały regionalne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie będą przyjmować dokumentów i wniosków o taką formę pomocy. Kolejność przyznawania pomocy będzie ustalana w drodze losowania. Wnioski o przyznanie dotacji można składać osobiście albo przez upoważnioną osobę w regionalnym biurze ARiMR w miejscu utworzenia nowych miejsc pracy. Wniosek można też przesłać listem poleconym. W losowaniu będą brały udział tylko te wnioski, które wpłynęły do oddziałów do dnia poprzedzającego dzień, w którym zostanie przeprowadzone losowanie. Będzie ono przeprowadzone w centrali Agencji. Równocześnie osoby ubiegające się o przyznanie środków na założenie nowych miejsc pracy muszą pamiętać, że w jednym roku można złożyć tylko jeden wniosek o przyznanie pomocy. Jeżeli jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek, ARiMR nie przyzna pomocy. Prawo do unijnej pomocy mają przedsiębiorcy oraz osoby fizyczne. Działalność musi być zarejestrowana na terenie gminy wiejskiej, miejsko-wiejskiej z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców lub miejskiej (poniżej 5 tys. osób). Wysokość dotacji będzie zależeć od liczby nowych miejsc pracy. W przypadku stworzenia od jednego do dwóch miejsc pracy będzie można otrzymać do 100 tys. zł. Kwotę do 200 tys. zł otrzyma osoba, która utworzy od trzech do czterech miejsc pracy, a do 300 tys. zł ta, która stworzy ich pięć lub więcej. Taką samą kwotę musi z własnych środków wyłożyć przedsiębiorca. Agencja rozpatrzy wniosek o płatność w terminie trzech miesięcy od dnia jego złożenia. Natomiast wypłata środków nastąpi niezwłocznie po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o płatność. Nowe miejsca pracy trzeba będzie utrzymać przez dwa lata, licząc od dnia dokonania płatności przez ARiMR. Pomoc w ramach „Tworzenia i rozwoju mikroprzedsiębiorstw” przyznawana będzie według kolejności ustalonej w drodze losowania, przeprowadzonego przy użyciu systemu teleinformatycznego. Losowanie odbędzie się w Centrali Agencji, odrębnie dla każdego z 16 OR ARiMR, nie wcześniej niż 21 i nie później niż 30 dni po terminie zakończenia przyjmowania wniosków na to działanie. Prezes ARiMR, nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym przeprowadzono losowanie, podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej administrowanej przez ARiMR, informację o kolejności przyznawania pomocy w danym OR ARiMR, ustalonej w wyniku losowania. O ile z programu „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” może korzystać każdy podmiot zarejestrowany lub zameldowany na terenach wiejskich, o tyle pomoc w ramach „Różnicowania w kierunku działalności nierolniczej” skierowana jest wyłącznie do rolników, którzy zamierzają się przekwalifikować. Zainteresowani muszą się jednak spieszyć, gdyż według stanu z 23 maja bieżącego roku wnioski przyjmowane były już tylko w 14 województwach. W wielkopolskim i pomorskim liczba chętnych na wsparcie była na tyle duża, że trzeba było zakończyć przyjmowanie wniosków. O dofinansowanie mogą ubiegać się rolnicy i ich domownicy zainteresowani rozwojem działalności innej niż rolnicza. Rolnik, jego współmałżonek lub domownik może otrzymać wsparcie na rozwój działalności pozarolniczej na terenach wiejskich w wysokości do 100 tys. zł w całym okresie realizacji unijnego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Wysokość otrzymanej z ARiMR pomocy nie może przekroczyć połowy kosztów kwalifikowanych poniesionych przez rolnika na realizację inwestycji objętej wsparciem. W 2008 r. w skali kraju przeznaczono na „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” 229 mln zł (równowartość 63,6 mln euro), a w całym okresie realizacji PROW 2007-2013 przewidziano na to działanie ponad 345 mln euro. Oddziały Regionalne Agencji przyjęły w ubiegłym roku ponad 4 tys. wniosków. Niestety wiele wniosków, złożonych w Oddziałach Regionalnych ARiMR w 2008 r. na wsparcie z działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” zawierało błędy. To sprawia, że podobnie jak w wypadku innych wniosków o udzielenie pomocy ze środków unijnych i krajowych rozpatrywanych przez ARiMR, wnioskodawcy musieli złożyć dodatkowe wyjaśnienia i uzupełnienia, a to w rezultacie spowolniło tempo podpisywania umów. Agencja prosiła, aby ci rolnicy, do których trafiły pisma o złożenie poprawek do wniosków, zrobili to jak najszybciej, bo im krótszy będzie czas ich weryfikacji, tym krócej będzie trwało oczekiwanie na podpisanie umowy o przyznaniu pomocy. Spośród 1177 rolników, z którymi Agencja podpisała umowy o przyznanie pomocy na „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”, 297 zrealizowało projekty i złożyło wnioski o płatność na łączną kwotę ponad 25,2 mln zł. Do 14 maja ARiMR wypłaciła wsparcie 41 beneficjentom w wysokości blisko 3,7 mln zł. Do 22 maja bieżącego roku Agencja przyjęła ponad 2 tys. wniosków o przyznanie pomocy z tego działania, które wyczerpują w ponad 45% krajowy limit środków. W założeniu unijne programy pomocy mają zacierać różnice w rozwoju między regionami. Wydawałoby się zatem, że powinny z nich korzystać przede wszystkim najbiedniejsze województwa. Tymczasem zamieszczone tabele pokazują co innego. Najbogatsze regiony często już wykorzystały limity przyznane na cały rok, a te biedniejsze mają problemy z wykorzystaniem środków. Powód tego stanu rzeczy jest prozaiczny. Aby pozyskać wsparcie finansowe, trzeba najpierw samemu zainwestować niemałe pieniądze. Tyle samo, o ile występuje się we wniosku. Zamożniejsi gospodarze mają tych pieniędzy więcej, są też wiarygodniejszymi klientami dla banków, udzielających kredytów na przedsięwzięcia, które uzyskają następnie wsparcie w ramach wspomnianych programów. Mniej zamożni dłużej zdobywają niezbędne środki własne, dłużej też trwają procedury bankowe. Z tego powodu przedstawiciele Agencji liczą, że w drugiej połowie roku zainteresowanie wsparciem w tych uboższych rejonach zwiększy się.