Temat miesiąca: Koniunktura w handlu. Prognoza do końca III kwartału 2009 r.

KONIUNKTURA W HANDLU

PROGNOZA DO KOŃCA III KWARTAŁU 2009 R.

W II kwartale 2009 r. odnotowano dodatni wskaźnik koniunktury w handlu o wartości +0,4, wskaźnik ten jest niższy aż o 4,8 od średniej dla tego okresu dla ostatnich 10 lat (wynosi ona bowiem 5,2). Co więcej, jest on najniższy ze wszystkich odnotowanych w analogicznych kwartałach od początku prowadzonych badań przez IRG, to jest od 1994 r. W II kwartale w najlepszej sytuacji były przedsiębiorstwa handlowe działające w branżach: drewna i materiałów budowlanych, pieczywa, ciast, wyrobów mącznych i cukierniczych oraz drobnych artykułów metalowych, farb i szkła, również mebli i sprzętu oświetleniowego. Były to branże, w których odnotowano najwyższe, dodatnie wskaźniki koniunktury. Natomiast w najtrudniejszej sytuacji były przedsiębiorstwa handlowe funkcjonujące w branżach: napojów alkoholowych i bezalkoholowych, wyrobów włókienniczych i odzieży, jak również ryb. W tej edycji naszych badań w 11 branżach (na 21 przeanalizowanych) odnotowano dodatnie wskaźniki koniunktury.

Zmiany ogólnej sytuacji przedsiębiorstw handlowych

W II kwartale odnotowano ujemne saldo odpowiedzi na pytanie dotyczące zmiany ogólnej sytuacji przedsiębiorstw handlowych. Saldo to w ujęciu ważonym wyniosło -8,5. Na saldo to złożyły się odpowiedzi 225 przedsiębiorstw o następującym rozkładzie: 17,3% respondentów uznało, że w II kwartale w stosunku do I kwartału ich sytuacja się poprawiła, 56,9% ankietowanych nie uchwyciło żadnych zmian w tym zakresie, natomiast 25,8% przedsiębiorstw odnotowało jej pogorszenie. Sprawdziły się tym samym przewidywania przedsiębiorstw na ten okres - saldo prognostyczne było ujemne (-5,2). Prognostyczne saldo odpowiedzi dotyczące zmian sytuacji przedsiębiorstw handlowych na najbliższe 6 miesięcy jest jednak dodatnie i wynosi 1,6, co oznacza, że przedsiębiorstwa handlowe z umiarkowanym optymizmem patrzą w przyszłość. Ogólna sytuacja przedsiębiorstw handlowych w II kwartale została przez nie oceniona jako dobra i saldo odpowiedzi na to pytanie wyniosło 10,2. Prognoza z poprzednich edycji naszych badań wskazywała również na ujemne saldo na poziomie -8,1. Na rzeczywiste saldo złożył się następujący rozkład odpowiedzi: 22,4% badanych przedsiębiorstw uznało ogólną kondycję swojego przedsiębiorstwa za dobrą, 65,3% ankietowanych za średnią, natomiast 12,2% za słabą. Prognostyczne saldo odpowiedzi na pytanie, jak zmieni się wasza ogólna kondycja za 6 najbliższych miesięcy jest ujemne i wynosi -3,9. Na saldo to składa się następujący rozkład odpowiedzi: 13,8% badanych spodziewa się poprawy kondycji swojej firmy,68,5%respondentówuważa, że ich sytuacja się nie zmieni, natomiast 17,7% ankietowanych jest zdania, że ich sytuacja się pogorszy.

Sytuacja finansowa przedsiębiorstw handlowych

W poprzednich badaniach trafnie prognozowano ujemne saldo dotyczące zmian sytuacji finansowej(-5).W II kwartale 2009 r. otrzymano saldo odpowiedzi na pytanie o zmianę sytuacji finansowej przedsiębiorstw handlowych (saldo ważone) w wysokości -10,8. Na saldo to złożył się następujący rozkład odpowiedzi: 17,6% badanych przedsiębiorstw uznało, że w stosunku do I kwartału ich sytuacja się poprawiła, 54% respondentów stwierdziło, że ich sytuacja nie uległa zmianie, natomiast 28,4% badanych odnotowało jej pogorszenie. Saldo odpowiedzi na pytanie, jak zmieni się sytuacja finansowa przedsiębiorstw handlowych do końca III kwartału 2009 r. jest w przeciwieństwie do prognozy dotyczącej zmian ogólnej sytuacji przedsiębiorstw ujemne i wynosi -2,8. W ten sposób przedsiębiorstwa sygnalizują pogarszanie się ich sytuacji finansowej, pomimo umiarkowanego optymizmu dotyczącego ich przyszłości.

Czynniki ograniczające polepszenie sytuacji przedsiębiorstw handlowych

Od początku badań cztery główne czynniki ograniczają polepszenie sytuacji przedsiębiorstw handlowych: konkurencja, niedostateczny popyt, koszty zatrudnienia pracowników oraz wysokość oprocentowania kredytów. W całym tym okresie, tj. od IV kwartału 1993 r., konkurencja uważana była za główny czynnik stanowiący przeszkodę w polepszeniu się sytuacji przedsiębiorstw (z wyjątkiem okresów: IV kwartał 2001 r. - I kwartał 2002 r. oraz III kwartał 2002 r. - III kwartał 2003 r., kiedy to niedostateczny popyt był głównym czynnikiem ograniczającym). W tym kwartale w stosunku do poprzedniego kwartału zmniejszył się odsetek przedsiębiorstw uważających konkurencję za ograniczającą rozwój (z 74% do 72,8%). Zmniejszył się również odsetek przedsiębiorstw uważających koszty zatrudnienia pracowników (z 65,9% do 61,1%) za czynniki ograniczające rozwój. Wzrósł natomiast odsetek przedsiębiorstw wskazujących niedostateczny popyt oraz wysokość oprocentowania kredytów jako czynniki ograniczające rozwój (odpowiednio z 57,8% do 63,3% oraz z 12,4% do 14,4%).

Konkurencja pomiędzy przedsiębiorstwami handlowymi

W tej edycji saldo odpowiedzi dotyczące konkurencji nieznacznie wzrosło w stosunku do poprzedniego kwartału, osiągając poziom 37,8 (w poprzednim kwartale 37,5). Na bieżące saldo składa się następujący rozkład odpowiedzi: 40,7% ankietowanych przedsiębiorstw uznało, że w II kwartale w stosunku do I kwartału konkurencja dla nich wzrosła, 56,4%, że się nie zmieniła, a 2,9% respondentów stwierdziło, że konkurencja dla nich się zmniejszyła. W prognozie do końca III kwartału 2009 r. saldo odpowiedzi na pytanie o to, czy konkurencja dla danego przedsiębiorstwa zwiększy się, zmniejszy się, czy też pozostanie bez zmian, wynosi 38,5, co wciąż oznacza, że przedsiębiorstwa handlowe spodziewają się nowych konkurentów na rynku oraz wzrostu i tak już uważanego przez nie za duże, zagrożenia konkurencyjnego.

Ilość sprzedawanych towarów

W II kwartale 2009 r. saldo odpowiedzi na pytanie o zmiany wolumenu sprzedawanych towarów było ujemne i kształtowało się na poziomie -5,5. Przedsiębiorstwa spodziewały się, że ilość sprzedanych przez nie towarów jedynie nieznacznie spadnie poniżej poziomu z poprzedniego kwartału; prognostyczne saldo wyniosło -0,5. Na aktualne saldo złożył się następujący rozkład odpowiedzi: 26,1% przedsiębiorstw handlowych uznało, że w II kwartale w stosunku do I kwartału wolumen sprzedawanych przez nie towarów zwiększył się, 42,3% respondentów stwierdziło, iż utrzymał się on na tym samym poziomie, natomiast 31,6% ankietowanych podkreśliło jego spadek. W prognozie do końca III kwartału 2009 r. saldo odpowiedzi na pytanie dotyczące zmian w wolumenie sprzedawanych towarów jest ujemne (-0,2), co oznacza, że przedsiębiorstwa spodziewają się obniżyć wolumen sprzedaży powyżej poziomu z II kwartału 2009 r.

Zatrudnienie w przedsiębiorstwach handlowych

W II kwartale odnotowano ujemne, najniższe od początku 2006 r., saldo dotyczące odpowiedzi na pytanie o zmianę wielkości zatrudnienia w wysokości -11,5. Złożył się na nie następujący rozkład odpowiedzi: u 9,3% badanych przedsiębiorstw w II kwartale w stosunku do I kwartału zatrudnienie się zwiększyło, u 70% respondentów nie zmieniło się, a u 20,8% zmniejszyło się. W prognozie do końca III kwartału odnotowuje się również ujemne saldo w wysokości -4,3. Oznacza to, że przedsiębiorcy spodziewają się w najbliższym czasie obniżyć poziom zatrudnienia. Zmiany w zatrudnieniu w handlu w różnym stopniu dotyczą różnych form własności i pokazują najsilniej zasadnicze przemiany strukturalne, jakie się dokonują w polskim handlu.

Drukuj

Wróć