"Poradnik Handlowca"
po raz kolejny
na szczycie
segmentu pism
handlowych
dla kanału detalicznego
w Polsce.
Prezentujemy
pełne wyniki syndykatowych
badań czytelnictwa
i dotarcia prasy handlowej
Trade Readership
Monitor - grudzień 2011
światowego lidera
wśród agencji
badań rynkowych
ACNielsen.
BPiR "Generalczyk" sp.j.
Nakład kontrolowany
70 000 egz.
(październik 2011) dane ZKDP
RYNEK NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH
Jak wykazują dane z Panelu Handlu Detalicznego firmy badawczej Nielsen, w okresie od października 2008 r. do września 2009 r. w Polsce sprzedano prawie 3 mld litrów alkoholu, co stanowi wzrost o 14,3% w stosunku do poprzedniego badanego okresu (październik 2007-wrzesień 2008).
Najwięcej wzrosła sprzedaż w kategorii alkoholi mocnych, bo aż o 8,9%. Sprzedaż piwa praktycznie się nie zmieniła (wzrost o 0,8%), wino zanotowało wzrost o 4,6%. Wartościowo sprzedaż alkoholu ogółem w badanym okresie wyniosła około 26,5 mld zł (w poprzednio badanym okresie - 24,3 mld zł), z czego ok. 11,5 mld zł przypada na alkohole mocne (wzrost o 13,3% w stosunku do poprzedniego badanego okresu), 13,3 mld zł na piwo (wzrost o 6,4%) i 1,7 mld zł na wino (wzrost o 10%). Warto zauważyć, że różnica pomiędzy dynamiką a wartością sprzedaży wskazuje, że Polacy zaczęli doceniać droższe i lepsze jakościowo alkohole, czyli, że zmienia się kultura spożycia.
Piwo
Historia
Wynalazek piwa zawdzięczany Sumerom. Najstarszy zachowany dokument mówiący o produkcji piwa, został stworzony już 4 tys. lat p.n.e. Wygrawerowano na nim postaci przygotowujące starożytne piwo z orkiszu. Późniejsze czasy przynoszą dwa kolejne dokumenty, które potwierdzają rozkwit kultury picia piwa u Sumerów. Jest to rysunek na tablicy, przedstawiający po raz pierwszy w historii ludzi pijących przez słomki starożytne piwo oraz teksty w piśmie klinowym opisujące napój zwany sikaru (czyli piwo). Co ciekawe, pierwotne piwo produkowane było z ... chleba. Wyrabiano je poprzez włożenie do glinianych naczyń napełnionych wodą placków chleba, uformowanego z wysuszonych ziaren jęczmienia i pszenicy. Ziarno doprowadzano wcześniej do kiełkowania, dodawano przyprawy, miażdżono i dolewano soku z daktyli lub miodu. Z tak przygotowanego ciasta formowano placki, które po wysuszeniu wrzucano pokruszone do wody i gotowano z dodatkiem rozmarynu lub owoców, a następnie poddawano fermentacji w glinianych dzbanach. Piwo nie było filtrowane, pływały w nim więc resztki chleba, ziarna, owoców czy ziół. Dlatego pito je przez trzcinowe rurki. Sumerowie wytwarzali dwa rodzaje piwa. Ciemne, mocne piwo przeznaczone było dla mężczyzn i obejmowało 16 gatunków, natomiast kobietom przysługiwało pszeniczne piwo lekkie. W Sumerze, jak i później w Babilonii, produkcją piwa zajmowały się wyłącznie kobiety, gdyż tylko to rzemiosło znajdowało się pod opieką bóstw żeńskich. Po upadu imperium Sumerów pałeczkę przejęli Babilończycy. To oni jako pierwsi zaczęli używać chmielu w celu poprawienia smaku wywaru ze słodu. Ciekawostką jest, że do obowiązków babilońskich piwowarów należało, oprócz przygotowywania piwa, również przyjmowanie i leczenie chorych, gdyż znano kojące właściwości piwa i wykorzystywano powszechnie w lecznictwie. Następnymi innowatorami w produkcji piwa byli Egipcjanie, dla których piwo odgrywało ogromną rolę. W pożywieniu zajmowało drugie po chlebie miejsce i było oznaczone specjalnym hieroglifem. Egipcjanie swoje najpopularniejsze piwo z dodatkiem soku daktylowego nazywali zythum, piwo mocne o zawartości alkoholu 10-15% i przeznaczone wyłącznie dla mężczyzn - dizythum, a piwo słodzone - karmi. Czasy kultury greckiej i rzymskiej nie były dla piwa łaskawe, gdyż powszechnie pito wtedy wino. Dopiero średniowiecze przyniosło zmiany, a sprawcą ich były klasztory. To tam usprawniono produkcję piwa, a niektóre z gatunków są produkowane do dzisiaj. Średniowieczne piwo było ciemne, aromatyczne i niezbyt mocne. Jego spożywanie gwarantowało zdrowie, w przeciwieństwie do wody, która w owych czasach często bywała skażona i szybko się psuła. Z dodatkiem ziół piwo stanowiło także lekarstwo na wiele dolegliwości. Branża piwowarska rozwijała się bez przeszkód, a z czasem warzenie piwa stało się domeną miast. Technologia nie zmieniła się wielce aż do XIX w., kiedy to rozwój odkryć naukowych spowodował daleko idące zmiany w produkcji piwa. W latach 1863-1876 Ludwik Pasteur określa wpływ drożdży na fermentację i po raz pierwszy w historii piwa daje piwowarom do ręki narzędzie pozwalające im kontrolować proces fermentacji brzeczki. Swoje badania nad piwem zawiera w dziele: Studium nad piwem z 1876 r. 7 lat później Emil Christian Hansen - syn założyciela browaru Carlsberg w Kopenhadze - swoje badania w laboratorium browaru wieńczy wyhodowaniem czystej kultury drożdży dolnej fermentacji, która na jego cześć nazwana została Saccharomyces carlsbergensis i do dziś stanowi podstawę piw dolnej fermentacji, królujących na polskim rynku.
Klasyfikacja
Wszystkie piwa należą do jednej z dwóch rodzin piwnych: piw górnej fermentacji, nazywanych ale oraz piw dolnej fermentacji, zwanych lager. Piwa górnej fermentacji wywodzą swoją nazwę od drożdży osadzających się na górze brzeczki, która poddawana jest fermentacji w wysokich temperaturach, nawet do 25°C. Jest to technologia warzenia piw, która praktykowana była aż do czasów odkrycia metody dolnej fermentacji piwa (XIX w.), a swoją międzynarodową nazwę ale wzięła od dawnego, angielskiego określenia piwa. Do rodziny piw typu ale należą piwa pszeniczne, różne odmiany piw Stout, Pale Ale, Porter, Bitter, Brown, Barley Wine, piwa klasztorne. Osobną grupę w ramach piw górnej fermentacji tworzą piwa belgijskie fermentacji spontanicznej. Drugą rodzinę piw tworzą piwa dolnej fermentacji. Podczas ich warzenia drożdże osadzają się na dnie kadzi, a fermentacja i leżakowanie przebiegają w niskich temperaturach (ok. 5°C). Grupę tę tworzą przede wszystkim pilznery, ciemne lagery, jasne i ciemne koźlaki, piwa marcowe, portery bałtyckie, piwa dortmundzkie i eksportowe, piwa specjalne. Twórcą, królujących dziś nie tylko na polskim, ale i na światowym rynku piw pilzneńskich był Jozef Groll, który 5 października 1842 r. w Pilźnie jako pierwszy wyprodukował znane teraz wszystkim piwo dolnej fermentacji - klarowne, złociste, nasycone dwutlenkiem węgla i z czapą białej piany. Piwa klasyfikuje się też ze względu na zawartość alkoholu i ekstraktu. Najlżejsze są piwa tzw. niskoalkoholowe, zawierające około 1% alkoholu i smakowe zawierające około 4%. Najbardziej popularne są te o średniej mocy, czyli piwa jasne i pełne (5,6% do 6,2%). Dalej są ciemne z zawartością alkoholu w przedziale 5%-7,2% oraz mocne, mające powyżej 6%, a z czasem nawet 10% alkoholu. Istotną cechą jest także zawartość ekstraktu, przez co piwo klasyfikuje się następująco: piwo lekkie (5,1%-10% ekstraktu), pełne (10,1%- 15% ekstraktu), mocne (pow. 15% ekstraktu) oraz porter (22% ekstraktu).
Rynek
Jak podaje firma Nielsen, w okresie październik 2008-wrzesień 2009 w Polsce sprzedano prawie 2,6 mld litrów piwa. Stanowi to wzrost o 0,8% w stosunku do poprzedniego okresu. Wartościowo sprzedano piwa za prawie 13,3 mld zł, co stanowi wzrost o 6,4%. Piwo bezalkoholowe utrzymało swoje udziały, nieco spadł udział piw lekkich (o 0,2%), piwo o zawartości alkoholu 5-6,2% wzmocniło swoją pozycję, notując wzrost wartości sprzedaży o 1,5%. Spadła natomiast wartość sprzedaży piw mocnych - o 1,3%. Bardzo znacząco wzrósł udział piw smakowych, bo aż o 32,7%. W okresie październik 2008-wrzesień 2009 sprzedano piw smakowych za prawie 632 mln zł. Ponieważ piwa smakowe adresowane są głównie (choć nie tylko) do kobiet, należy wnosić, że browarom wyrasta następna kategoria zdeklarowanych konsumentów. Na rynku, oprócz tradycyjnych butelek (43% sprzedaży) i puszek (56,1% sprzedaży), pojawiły się także opakowania plastikowe (0,8% sprzedaży), ale jak widać nie jest to zbyt poszukiwana kategoria opakowań. Polscy konsumenci są dość tradycyjni i zapewne przez to w plastikowych butelkach sprzedawane są jedynie tańsze gatunki piwa. W lokalizacji sprzedaży nie zaszły duże zmiany. Większość sprzedaży dokonuje się w małych (32,3%) i średnich (31%) sklepach spożywczych. Swój udział zwiększyły sklepy winno-cukiernicze, duże sklepy spożywcze, supermarkety i hipermarkety, ale zmiany te oscylują w granicach 1%.
Piwo jasne
Ten gatunek piwa ma najwięcej zwolenników i w tym roku zwiększył swoje udziały w rynku o 1,5%. Rynek dzieli między siebie trzech potentatów, dla mniejszych browarów pozostawiając rynki lokalne. Należą do nich:
Konkurencja i przejęcia browarów przez głównych trzech graczy na rynku spowodowały, że w Polsce jest stosunkowo mało mniejszych producentów i działają oni głównie na rynkach regionalnych. Można wśród nich wymienić Browar Namysłów, który szczyci się ponad 600-letnią tradycją warzenia piwa i jest obecnie najstarszym działającym browarem w Polsce i produkuje m.in. piwo Zamkowe, a także Basztowe i Kozackie. W bieżącym roku browar wprowadził także na rynek piwo w sektorze premium - Two Axes. W Lublinie działa Perła Browary Lubelskie. Wśród jej marek można wyróżnić markę Perła (w kilku odmianach), a także Goolman, Lubelskie i Zwierzyniec. Browar Van Pur z Rakszawy oferuje swoim klientom piwa: Van Pur, Karpackie oraz Zlaty Hrad i Edelpils. Wśród producentów warto jeszcze wymienić Royal Unibrew Polska - właściciela Browaru Łomża (piwo Łomża Export, Łomża Wyborowe, Złoty Kur, Korona Książęca), jak i browaru w Jędrzejowie. Omawiając tę kategorię piwa nie można także nie wspomnieć o markach, które co prawda nie są produkowane w Polsce, ale mają swoje miejsce na rynku. I tak firma Central European Distribution Corporation (CEDC) zajmuje część półki premium z cenionymi przez konsumentów markami Corona i Kilkenny.
Piwo mocne
Ta kategoria straciła nieco swoich udziałów rynkowych. W okresie październik 2008-wrzesień 2009 ilościowo sprzedano 1% piwa strong mniej. Wartościowo spadek jest nieco większy i wynosi 1,3%. Nie dowodzi to obniżek ceny piwa, ale raczej wprowadzenia na rynek nowych, nieco tańszych brandów. Liderem w segmencie jest Kompania Piwowarska, której topową marką jest Dębowe Mocne. Oprócz tego w portfolio firmy znajduje się jeszcze Lech Mocny oraz - produkowany w browarze w Kielcach - Wojak Super Mocny. Znaczące udziały w sektorze piw mocnych ma Carlsberg. W brandach ogólnopolskich jest to przede wszystkim Okocim Mocny oraz Harnaś Mocny. Regionalnie silnymi pozycjami są: Piast Mocny, Kasztelan Mocny oraz Volt Strong. Z kolei Grupa Żywiec w sektorze piw mocnych obecna jest przede wszystkim z piwem Tatra Mocna i Warka Strong oraz, regionalnie, Leżajsk Mocne. Szeroką ofertę piw mocnych mają mniejsze, działające lokalnie czy regionalnie, browary. I tak Browar Namysłów oferuje w sektorze piw strong odmiany swoich sztandarowych marek - Zamkowe Mocne, Basztowe Super Mocne (o zawartości alkoholu 9%). Royal Unibrew Polska w browarze w Łomży produkuje piwo Łomża Mocne. Wspomniane już Perła Browary Lubelskie produkują wiele odmian piwa mocnego. W tym Perła Mocna, tegoroczną nowość - Perłę Czarna Extra Strong oraz znane już Goolman Strong i Lubelskie Mocne. Browar Van Pur proponuje zaś Karpackie Mocne i Karpackie Super Mocne (9% zaw. alkoholu) oraz, występujące tylko w puszkach, Van Pur Supermocne (o zawartości alkoholu 10%!). W ofercie jest także Zlaty Hrad Strong oraz 18 Strong (także wyłącznie w puszkach).
Piwa smakowe
Segment ten jest najbardziej dynamicznie rosnącym segmentem na rynku piwa w Polsce. Gdy sprzedaż pozostałych segmentów pozostaje z grubsza na tym samym poziomie, to piwa smakowe z roku na rok dynamicznie zwiększają swe udziały w rynku. W okresie od października 2008 do września 2009 segment piw smakowych zanotował wzrost ilościowy o 14,2%, a wartościowy aż o 32,7%. Znaczyć to może, że piwa smakowe przyjęły się w świadomości konsumentów (a raczej konsumentek, gdyż to kobiety są głównymi zwolenniczkami tego piwa) i producenci realizują w tej chwili możliwości zwrotu nakładów na intensywne reklamy. Praktycznie każdy z głównych graczy ma w swoim portfolio interesującą ofertę piw smakowych. I choć piwa smakowe dedykowane są głównie kobietom, to zauważa się zwiększające zainteresowanie mężczyzn tymi lekkimi i często prawie niezawierającymi alkoholu piwami.
Jedną z ciekawszych propozycji ma firma Carlsberg, która w tym sektorze oferuje piwo Karmi (warto zauważyć, że nazwa pochodzi od starożytnego egipskiego piwa słodzonego) zawierające jedynie ok. 0,5% alkoholu. W marce Karmi mamy kilka rodzajów piw: Karmi Classic, Poema Di Caffe o kawowej nucie, Karmi Choco z aromatem czekolady oraz Karmi Malinowa Pasja. Od piw Karmi o śladowej zawartości alkoholu odstaje nieco Karmi Black, o karmelowym smaku, zawierające go 4%. Spory wybór piw smakowych ma także Grupa Żywiec. Otwiera go piwo Freeq. Dostępne warianty to Freeq o smaku wiśniowo-malinowym, Freeq Green Lime o smaku zielonej limonki, a także jabłkowy Freeq Golden Apple. W portfolio Grupa Żywiec ma także piwo Desperados - szeroko ostatnio reklamowane w telewizji. Desperados to piwo o smaku tequili, najpierw importowane, a od 2008 r. jest produkowane już w Żywcu (warto zauważyć, że oprócz Francji jest to jedyne miejsce produkcji tego piwa). Na rynku piw smakowych jest także silnie obecna Kompania Piwowarska ze swymi markami - Redd's i Ginger. Piwo Redd's było jednym z pierwszych w Polsce piw smakowych. W tej chwili dostępne jest w trzech wersjach smakowych: Redd's Apple - o smaku jabłkowym, Redd's Red - o smaku malinowym, Redd's Sun - o smaku cytrusowym. Warto też przypomnieć, że piwo Ginger było pierwszym w Polsce piwem o smaku imbirowym. Również mniejsze browary mają ciekawe propozycje w segmencie piw smakowych. Royal Unibrew Polska produkuje piwo Cooler - jedno z pierwszych piw smakowych w Polsce. Browar Namysłów obecny jest w tym sektorze dzięki piwu Plum - oryginalnemu połączeniu smaku śliwki węgierki z gorzkawym smakiem piwa. W porównaniu do zeszłego roku należy stwierdzić, że ogółem z rynku zginęło kilka marek i smaków piw. Pomimo, że segment piw smakowych, jak wspomnieliśmy wcześniej, charakteryzuje bardzo silny wzrost, to należy zauważyć, że jest to segment bardzo wrażliwy na reklamy - stąd zginęły z rynku głównie marki mniejszych producentów, których nie było stać na kosztowne kampanie reklamowe.
Piwa ciemne
To specyficzne w smaku piwo ma u nas niewielu, ale za to bardzo zdeklarowanych, zwolenników. Niewątpliwie światową palmę pierwszeństwa w tym segmencie dzierży Guinness (dystrybuowany u nas przez CEDC). Na półkach daje się także zauważyć inne marki ciemnych piw pochodzących z importu. Są to jednak ilości niewielkie, niepływające ani na sprzedaż, ani na percepcję segmentu. Polscy główni producenci starają się mieć w swej ofercie chociaż jedną markę ciemnego piwa. I tak Browary Żywiec produkują Portera - jak utrzymuje producent, jest to wyjątkowe piwo warzone specjalną metodą. Ciekawostką jest fakt, że do warzenia używane są aż cztery rodzaje słodu. Carlsberg natomiast zaprzestał produkcji Okocimia Palonego, w zamian wprowadzając w listopadzie tego roku Okocim Porter w nowym opakowaniu. Piwo to, kilka lat temu wycofane z polskiego rynku, cały czas było produkowane na eksport do Australii i Stanów Zjednoczonych. Teraz powraca na polskie półki.
Wino
W rankingu wielkości i wartości sprzedaży alkoholu w Polsce, wino plasuje się na trzecim miejscu, za piwem i wódką. Wartość rynku wina w okresie październik 2008-wrzesień 2009 wyniosła ponad 1 mld 664 mln zł, co stanowiło wzrost w porównaniu do poprzedniego okresu o 10%. Ilościowo wzrost był nieco niższy - sprzedano prawie 98,5 mln litrów wina, co stanowiło wzrost o 4,6% w stosunku do poprzedniego okresu. Ponad połowę sprzedaży stanowią wina stołowe (ilościowo 53,5%, wartościowo 58,7%). Wina stołowe też są beneficjentem i autorem wzrostu sprzedaży. W zasadzie tylko one mogą pochwalić się zwiększeniem sprzedaży (ilościowo o 1%, wartościowo o 1,9%). Niewielki wzrost ilościowy zanotowały także wina musujące i szampany (0,4%), okupione jednak zmniejszeniem udziałów wartościowych (-0,6%). Spadek, tak ilościowy, jak i wartościowy, zanotowały także wina deserowe i wermuty. Ilościowo -1,2%, wartościowo -1%.
Historia
Początki winiarstwa sięgają 4 tysiąclecia p.n.e., głównie na terenach Azji Mniejszej, Chin i Egiptu. Na zachowanych malowidłach ściennych z tego okresu widnieją prace w winnicach i początki wyrabiania tego wspaniałego trunku. W Mezopotamii pijało się zarówno wino, jak piwo i to do tych samych posiłków. Upijanie się winem było normą obyczajową. Już 400 lat p.n.e. produkcja wina miała charakter wysoce zorganizowany i pomyślany także pod kątem eksportu. Wino importowała m.in. Persja. Na tych terenach było tak cenionym produktem, że stało się swojego czasu także środkiem płatniczym. Możni wynagradzali robotników za ich prace winem, choć ci już nie mogli posługiwać się nim jako jednostką pieniężną. Fakt ten stał się początkiem ekonomii, wszelkich rozliczeń i późniejszego systemu wymiany walutowej. Ponadto w starożytnej Grecji kobiety były wynagradzane za urodzenie dziecka pełną amforą, w ten sposób władze zachęcały do prokreacji. Przy winie załatwiano także niejedną ważną kwestię wojenną. Kiedy Grecja zerwała kontakty z Egiptem, zaczęła produkować wina we własnych winnicach. Najlepsze greckie wina w tamtych czasach produkowane były w mieście Chios. Stamtąd wina były eksportowane bardzo daleko, nawet w okolice dzisiejszego Bordeaux. Greccy naukowcy szybko zauważyli znaczący wpływ klimatu na uprawę winogron oraz smak sporządzonego z nich wina. Od tego momentu świadomie i regularnie rozpatrywano jakość win. Starożytny Rzym znał już wino, ale szerzej zainteresował się nim dopiero po podbiciu Kartaginy. Od tego momentu Rzymianie zaczynają inwestować w winnice i tłumaczą greckie księgi prawiące o uprawie winorośli. Dzięki Rzymianom winorośla zaczęły być uprawiane w całej południowej Europie, w tym w Galii - dzisiejszej Francji uważanej, i słusznie, za prawdziwą ojczyznę nowożytnego wina.
Rodzaje
Podział rodzajów win wynika z kilku elementów:
Wina ziołowe, wermuty, to wina zawierające zioła, alkohol, cukier, karmel i wodę. Mamy także wina musujące - rozróżnić należy trzy określenia win musujących: szampan (Champagne) - uzyskiwane metodą szampańską i pochodzące z Francji z rejonu Szampania, wino szampańskie - uzyskiwane metodą szampańską, ale nie wyprodukowane w Szampanii, wino musujące - zwykłe wino nasączone sztucznie dwutlenkiem węgla. Przy omawianiu kategorii win warto także wspomnieć o winach wzmacnianych - poprzez dodatek mocniejszego alkoholu, zazwyczaj w celu wstrzymania procesu fermentacji, należą do nich m.in. sherry, porto, madera, malaga, marsala. Jeszcze inny podział stał się istotnym w końcowych latach XX w. Dotąd produkcja wina była głównie domeną tradycyjnych europejskich producentów - przede wszystkim Francji, ale także Hiszpanii, Włoch, Portugalii, Grecji, Niemiec, Bułgarii, Węgier. Końcowe lata XX w. to czas ofensywy producentów spoza Europy, którzy znacznie poprawili jakość swych win. Nie od rzeczy będzie wspomnieć, że zaufanie konsumentów do tradycyjnych producentów win znacznie spadło po ujawnieniu wielu przypadków fałszowania wina. Nagle więc na winiarskich mapach pojawiły się: Argentyna, Chile, Kalifornia, RPA i Australia. Stąd podział na wina Starego i Nowego Świata.
Dystrybutorzy
W Polsce nie ma warunków do uprawy winorośli i wytwarzania wina. Choć co prawda podejmowane są próby odnowienia tradycji winiarskich, to jednak trzeba przyznać, że ze względu na warunki klimatyczne niemożliwym będzie produkcja win dobrej jakości i w dużej ilości. Rynek wina nie jest więc rynkiem producenta, ale rynkiem dystrybutora. Jednym z czołowych dystrybutorów, producentów jest Grupa Ambra. Jest obecna na rynkach Polski, Czech, Słowacji i Rumunii. Jej oferta opiera się z jednej strony na winach własnych marek, które są produkowane przez spółkę lub na jej zamówienie w różnych krajach świata, a z drugiej na winach importowanych od największych producentów z Francji, Włoch, Hiszpanii, Bułgarii, Chile, czy Australii. Ambra to także lider na polskim rynku win musujących - jest właścicielem znanych i bardzo dobrze sprzedających się marek, m.in. Dorato, Cin&Cin, czy Michelangelo. Zajmuje również wiodącą pozycję w segmencie win niemusujących, wermutów - w swoim portfolio posiada także wermuty i aperitify (Cin&Cin Vermout, Canelli). Ciekawą ofertę ma Centrum Wina. Firma specjalizuje się winach wysokogatunkowych (finewines). Składające się z ponad 700 gatunków portfolio zawiera wina najwyższej klasy z najważniejszych winiarskich rejonów. Z Francji takich jak m.in.: Medoc i Haute Medoc, Saint Emilion, Bordeaux, Pomerol, Pauillac. Oprócz Francji w ofercie znajdziemy wielki wybór win tak ze Starego, jak i Nowego Świata. Znanym dystrybutorem światowej jakości win jest także Grupa Żywiec, w której portfolio znajdują się wina m.in. z Argentyny (Furia, La Consulta), Australii (Australia Bush), Chile (Gato Negro, PacificCoast), Francji (LuisSipp), RPA (Matoe Chenin), Mołdawii (Chardonnay), Portugalii (Porto Reggua), USA (Golden Coast). Niezmienną wysoką pozycją w rankingach sprzedaży cieszy się wino Carlo Rossi, Ernest & Julio Gallo, Sutter Home, wermuty Cinzano i Campari, których wyłącznym dystrybutorem w Polsce jest CEDC. Carlsberg Polska wprowadził na rynek pięć gatunków wina marki El Sol. Każdy rodzaj reprezentuje inny kraj: Hiszpanię, Włochy, Chile, Kalifornię i Australię. Nie można zapomnieć o winach firmy Domain Menada, która powstała w 2004 r. po przekształceniu z France Vins Company. Domain Menada jest częścią Grupy Belvedere, a jej nazwa pochodzi od nazwy jednej z winnic w Bułgarii. Oprócz dobrze znanych i istniejących od wielu lat na rynku Sophii i Kadarki, Firma wprowadziła do sprzedaży wysokiej jakości wina bułgarskie takie, jak: Augusta, Oriachovitza, Tcherga. Wśród liczących się dystrybutorów możemy wymienić także Winiarnię Bartex, będącą importerem całej gamy win. Firma sprowadza je z różnych krajów świata: Francji, Chorwacji, Słowenii, Węgier, Austrii, Danii, Niemiec, Bułgarii, Macedonii, Włoch, Hiszpanii, a ostatnimi laty także z Australii, Afryki Południowej, Kalifornii, Tunezji i Chile. Firma zajmuje jedne z czołowych pozycji w sprzedaży win deserowych: Edelkirch, Cherry Staropolskie, Grzane Wino Staropolskie, wermutów: Istra, Bacchus oraz win musujących Amadeus, Istra, Moskowskoje i Jantarnoje Igristoje. Na rynku obecne od lat są także Toruńskie Piwnice Win Vinpol, które oferują klientom wina deserowe (Nalewka Babuni, 18 Caprice, Cezar, Special), dobrze od lat znane wszystkim wina gronowe (Deinhard Riesling, Egri Bikaver, Kadarka Kunsagi), a także wina musujące (Henkell, Raffaello Spumante, Alfred Gratien) oraz wermuty (Totino). Ciekawą ofertę ma także Racke Polska. W niej wina francuskie, hiszpańskie (w tym znana Roja), jak również z Włoch (sycylijskie oraz z Gruppo Italiano Vini), Chile, Argentyny, RPA, Australii, Kalifornii oraz Bułgarii. Racke ma także swoje własne marki win - to Rebian's (reńskie), Vitae (włoskie) oraz Blanche (francuskie). Pisząc o winach, nie sposób nie wspomnieć także o Kompanii Winiarskiej, która wyspecjalizowana jest w winach południowoafrykańskich. Wśród nich warte wyróżnienia są wina African Sky (Red i White), Two Oceans (występujące w kilku odmianach) oraz Simonsvlei. Natomiast wermuty posiada w swoim portfolio firmaStockSp.zo.o.(dawnejszy Polmos Lublin), w ofercie są: Garrone Bianco, Garrone Rosso, Garrone Cherry. Warto wspomnieć również Vinfort Sp. z o.o. z marką Grzaniec Galicyjski.
Wódka
W rankingu wielkości i wartości sprzedaży alkoholu w Polsce wódka plasuje się na drugim miejscu za piwem. Według Panelu Handlu Detalicznego firmy Nielsen w okresie październik 2008 - wrzesień 2009 sprzedano w Polsce ok. 169,8 mln litrów alkoholi mocnych. Lwia część z tej ilości - bo aż 94% - przypada wódce. Wartościowo sprzedaż alkoholi mocnych wyniosła 11,6 mld złotych. I znów - podobnie jak w klasyfikacji ilościowej - wódka dzierży prym w sprzedaży z wynikiem 92,2% wartości całego rynku alkoholi mocnych. Poza wódką na wartość rynku wpływają także inne rodzaje alkoholi mocnych. I tak whisky odpowiada za 4,2% rynku, brandy 1,9%, likiery 1,5%, gin 0,7%, rum 0,4% i wreszcie oryginalny koniak - 0,2%. W lokalizacji sprzedaży od lat nie zachodzą większe zmiany - w sprzedaży wódki wiodącymi punktami są średnie i małe sklepy spożywcze oraz supermarkety, choć sprzedaż zwiększają głównie te ostatnie formaty, czyli małe sklepy spożywcze i supermarkety. Procentowo (w badanym okresie październik 2008 - wrzesień 2009) w średnich sklepach spożywczych zrealizowało się 33,3% obrotu wódką, w małych sklepach spożywczych - 24,1%, a w supermarketach 18,2%. W porównaniu do poprzedniego okresu nieco zyskały supermarkety - 1,6% oraz małe sklepy spożywcze - 0,9%.
Historia
Właściwie nie wiadomo, czy wódka została wynaleziona w Polsce, w jednym ze skandynawskich krajów, czy też na Rusi (o co ambicjonalne boje toczą te narody). Pierwotnie łacińska aqua vita, polska okowita, szwedzka branvin i rosyjska „żiżennaja woda", służyły jako medykament, któremu przypisywano właściwości zdrowotne, a nawet przedłużające życie. Pierwszej historycznie poświadczonej destylacji alkoholu dokonał Zosimos z Panopolis ok. roku 400 n.e. Umiejętność ta rozpowszechniła się w świecie arabskim. Bezbarwną ciecz o wyjątkowych właściwościach nazwali słowem al koh'l, które pierwotnie oznaczało lotne składniki otrzymywane w wyniku sublimacji (przejścia ciała stałego w parę pod wpływem ogrzewania). Produkowane destylaty Arabowie sprzedawali w średniowieczu jako „eliksiry", które cieszyły się sławą magicznych środków leczniczych, zdolnych do przedłużenia życia i konserwowania młodości. Łacińska Europa przyswoiła sobie ten arabski wynalazek pod nazwą aqua vita, czyli „woda życia". Spirytus uważano za lek aż do XV w., kiedy zamiast wina do destylacji alkoholu użyto zboża. Większa dostępność żyta i jęczmienia umożliwiła produkcję trunków, które zaczęto spożywać konsumpcyjnie, a nie tylko jako okazjonalny środek leczniczy. Z biegiem lat wódki zaczęły nabierać charakteru ściśle związanego z surowcem, z którego powstały. Tak narodziła się produkowana z jęczmiennego słodu whisky szkocka i irlandzka; w Anglii, z różnych rodzajów zbóż zaczęto wyrabiać gin; w Holandii - genever; w krajach skandynawskich - aquavit; wreszcie w Polsce - okowitę. Z XV w. pochodzi także pierwsza polska pisemna wzmianka o wódce, znajdująca się w dokumentach sądowych Sandomierza z 1405 r. Początkowo pędzono ją w prymitywnych alembikach, trzykrotnie destylując zacier z przefermentowanego żyta. Pierwsza destylacja dawała brantówkę, druga - szumówkę, a trzecia - okowitę. Okowita była już spirytusem o mocy 70-80%, który rozcieńczano wodą, otrzymując wódkę „szynkową" o przeciętnej mocy 40%. Wiek XVI to czas panowania ostatnich Jagiellonów i złoty wiek w dziejach Polski. Gwałtowny rozwój gospodarki, poszerzenie granic oraz wykształcenie się ustroju demokracji szlacheckiej, pozwoliło na powstanie systemu folwarczno-pańszczyźnianego. Spowodowało to znaczny wzrost produkcji zboża, które eksportowano przez Gdańsk do krajów Europy Zachodniej, albo wykorzystywano na własny użytek, choćby do produkcji wódki. Dzięki temu okres prosperity w kraju zwanym „spichlerzem Europy" nie ominął również gorzelnictwa. Polska wódka stała się wówczas powszechnie znana.
Klasyfikacja
Wódki można podzielić na:
Wódki gatunkowe ze względu na ilość ekstraktu można również podzielić na: wódki wytrawne (do 50 g ekstraktu w 1 l), wódki półwytrawne (od 51 g do 120 g w 1 l), wódki półsłodkie (od 121 g do 220 g w 1 l), wódki słodkie (od 221 g do 330 g w 1 l), likiery i kremy (powyżej 330 g ekstraktu w 1 l).
Wódki biała i gatunkowa
Obecnie największym producentem w Polsce jest Central European Distribution Corporation (CEDC), skupiający Polmos Białystok oraz firmę Bols Sp. z o.o. Sztandarowym produktem grupy jest wódka Bols (w odmianach Lemon, Cinnamon, Vanilla, Cranberry), a także znana wódka Soplica oraz Vodka Palace (tradycyjna polska wódka ziemniaczana o smaku wyraźnym, ale łagodnym). Zakład Polmos Białystok słynie z produkcji wódki Absolwent, która spotkała się z uznaniem nie tylko konsumentów, ale także jurorów podczas licznych wystaw. Jest to wódka luksusowa, wytwarzana na bazie czterokrotnie rektyfikowanego spirytusu zbożowego. W ramach marki Absolwent na sklepowych półkach znaleźć można różne odmiany smakowe: cytrynową, bananową, morelową, żurawinową oraz tzw. Mixt Lemon i Mixt Grapefruit. W klasie produktów premium znajdują się również wódki Kompleet i Batory. Polmos Białystok może także pochwalić się Wódką Imbirową, aromatyzowaną maceratem z korzenia imbiru, która poza walorami smakowymi ma dostarczyć konsumentom dodatkowego wigoru. Najważniejszym jednak produktem białostockiej wytwórni jest Żubrówka, mająca olbrzymie rzesze zwolenników nie tylko w naszym kraju. Jej wyjątkowy smak zapewnia dodatek dzikiej trawy, rosnącej jedynie w Puszczy Białowieskiej oraz zdemineralizowana woda pochodząca z ujęć głębinowych. Akwawit-Brasco SA (dawniej Polmos Wrocław) to producent między innymi wódek Krakus Premium i Krakus Exclusive, które, jak wskazuje nazwa, należą do produktów z wyższej półki. Istnieje także wersja smakowa - Krakus Grejpfrutowy. We Wrocławiu oczywiście wytwarzana jest Wratislavia, na jej butelce zamieszczona jest litografia z panoramą XV-wiecznego miasta. Znana jest również wódka czysta Arctica w dwóch odmianach - jedna o mocy 40%, druga - 38%. Wśród wódek wrocławski Polmos ma również Książęcą Wódkę Polską, Abstynent i markę Faust (w dwóch wersjach - wódka czysta i żurawinowa). W portfolio firmy znajduje się również wódka Bona, wzbogacona destylatem jabłkowym, kolendrą, rozmarynem i suszoną skórką cytryny. Nalewy na owoce i zioła są bardzo częstym dodatkiem smakowym do różnych wódek. Do nich zaliczają się wrocławskie Special Bitter o gorzkawym posmaku, Pępkówka, tworzona według staropolskiej receptury i Herbowa Gorzka. Ta ostatnia ma kilka odmian, dostępna jest w wersji klasycznej, pomarańczowej, cynamonowej i miętowej. Również firma Bartex-znana głównie z win - ma w ofercie spory wybór wódek. Wśród nich warto wyróżnić vodkę.pl w kilku odmianach premium oraz wódkę Tur. W ofercie firmy Bartex znajdziemy także sporo wódek w innowacyjnych opakowaniach jak: Pepesza (w butelce o kształcie pepeszy). Kolumna Zygmunta - oczywiście butelka w kształcie kolumny Zygmunta, Mundial - butelka w kształcie Pucharu Świata, czy też Polska Mapa oraz Red Army - butelka w kształcie karabinu kałasznikow, w drewnianej skrzyni z 6 kieliszkami z logo Red Army oraz wódką ziołową w butelce w kształcie granata o poj. 0,2 l. W wódkach gatunkowych króluje Żołądkowa Gorzka, którą wytwarza Polmos Lublin - własność firmy Stock Polska. Tajemnica jej wyjątkowego słodko-gorzkiego smaku tkwi w odpowiednim nalewie na suszone owoce oraz starannie dobranej kompozycji ziół i korzeni. Produkowana jest jako Tradycyjna, z miętą (orzeźwiająca) oraz z miodem (rozgrzewająca). Ostatnio firma postanowiła zdyskontować popularność marki i wypuściła na rynek Żołądkową Gorzką białą oraz absolutną nowość - Żołądkową Gorzką z trawą żubrową. Wyjątkowym produktem jest też Orkisz, wódka wytwarzana na bazie pszenicy orkisz. Ponieważ proces destylacji jest w tym przypadku dość długi, więc jej produkcja jest niewielka, a cena odpowiednio wysoka. Wódka Orkisz zdobywa wiele nagród, głównie zagranicą. Wśród wódek smakowych omawiany Polmos posiada serie smakowych wódek Lubelskie: Żurawinówkę, Orzechówkę, Wiśniówkę, Miodówkę i Jarzębiak (unikalny polski produkt, który swój charakter zawdzięcza owocom jarzębiny zbieranym po pierwszych przymrozkach w lasach i na polach Lubelszczyzny) oraz nowość - Cytrynówka. Natomiast wódki czyste tego zakładu to Czysta de Luxe (specjalna technologia produkcji polega na sześciofazowej destylacji z użyciem naturalnych filtrów węglowych),1906 i Żubr Strong. Warto wspomnieć także o wódce z klasy premium Stock Prestige. To luksusowa wódka o łagodnym smaku wyprodukowana z okazji powrotu firmy Stock do Polski. Jedną z najsłynniejszych polskich wódek jest Wyborowa (Wyborowa S.A., będąca w ramach francuskiego koncernu Pernod Ricard). Jej odmianą w sektorze super premium jest Wyborowa Exquisite. Innym sztandarowym produktem tej firmy jest Absolut, dostępny w kilku wersjach smakowych: Ruby Red, Kurant, Apeach, Citron, Pears, Vanilia oraz Masquerade. Polmos w Zielonej Górze (własność Pernod Ricard) jest właścicielem marki V&S Luksusowa, która jest jedną z najstarszych i najbardziej dynamicznie sprzedających się wódek w Polsce, produkowaną nieprzerwanie od 1928 r. Od maja 2006 r. dostępna jest w dwóch rodzajach smakowych: Luksusowa Dzika Jeżyna i Luksusowa Miodowa Tradycyjna, a kolejny smak firma wprowadziła w 2007 r. - Luksusowa Żurawina. Od kwietnia 2008 r. Luksusowa dostępna jest w nowej, atrakcyjnej oprawie graficznej. Zielonogórski zakład wytwarza również wódki Pan Tadeusz, Polską Wódkę oraz Siwuchę. Międzynarodową sławę osiągnęła również wódka Sobieski, produkowana przez firmę Sobieski Sp. z o.o., należącą do francuskiej grupy kapitałowej Belvedere S.A. Sobieski staje się coraz popularniejszy, a zapewne zawdzięcza to m.in. kampanii reklamowej, w której wziął udział Bruce Willis - znany aktor amerykański. Zamierza on zresztą osobiście i finansowo zaangażować się w sprawy spółki Belvedere, aby przyspieszyć światowy rozwój marki Sobieski. W grupie Belvedere w Polsce działają również Alco Pegro oraz Destylarnie Polmos w Krakowie i w Łańcucie. Do najbardziej znanych marek tych producentów należą Sobieski Vodka (także w wersji Sobieski Sweet Bitter, Sobieski Cranberry, Sobieski Vanilia), a także Sobieski Estate Vodka, Cracovia, Krakowska Wódka, Królewska, Starogardzka, Ojczysta, Polonaise oraz Zawisza Czarny. Znaną marką jest także Danzka Vodka, która jest dostępna w metalowym opakowaniu w kilku wersjach smakowych: owoce cytrusowe, porzeczka, grejpfrut, żurawina z maliną. Należy wymienić też znaną i cenioną na całym świecie wódkę Smirnoff (koncern Diageo Polska) występującą w odmianach: Red, Ice, Twist, Black Ice. Pośród różnego rodzaju wódek powodzeniem u polskich konsumentów cieszą się także wódki sprowadzane z zagranicy, np. Becherovka, Nemiroff, Finlandia Vodka, czy znana na całym świecie wódka Russki Standard (importowana przez Ambrę). Becherovka to ziołowa wódka z Czech, zawierająca wodę, jakościowy alkohol, naturalny cukier i specyficzną gorzką mieszankę około 32 ziół i przypraw (produkt w ofercie Wyborowej S.A.). Nemiroff jest natomiast marką handlową największej ukraińskiej firmy gorzelniczej. Na polskim rynku dostępne są warianty wódek pod tą marką: Nemiroff Honey Pepper, Nemiroff Brzozówka, Nemiroff Original, Nemiroff Cranberry, Nemiroff Rye Honey oraz Nemiroff Lex Vodka. Z kolei Finlandia Vodka to wódka należąca do międzynarodowego koncernu Brown-Forman, w strukturze którego jest Brown-Forman Polska. Finlandia oraz Maximus Vodka (należąca do Brown-Forman) to niewątpliwie segment premium. Finlandia z roku na rok zyskuje coraz większą rzeszę nowych klientów. Występuje ona w wielu smakach, m.in. Finlandia czysta, Grapefruit, Cranberry, Redberry. Niezwykle interesująca jest wódka Blavod (dystrybuowana przez Racke Polska) - czysta, naturalna wódka o czarnym kolorze i łagodnym smaku. Kolor uzyskuje się dzięki korze specjalnego gatunku akacji, rosnącego w Birmie i innych regionach południowej Azji oraz centralnej i wschodniej Afryki - Blach Catechu.
Whisky, brandy, cognac, gin i rum
W statystykach sprzedaży alkoholi mocnych, poza wódką, główną pozycję zajmuje whisky. Jej historia ma już 800 lat. Głównymi producentami whisky są Irlandia i Szkocja oraz Stany Zjednoczone (amerykańska wersja Raporttego trunku nazywana jest także burbonem, choć nie zawsze powinno się stosować nazwy wymiennie). Udział w produkcji ma również Walia, Japonia, Kanada, a nawet Polska. Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów whisky: whisky słodowa (single malt whisky), whisky mieszana słodowa (pure malt whisky, vatted whisky), whisky słodowa z pojedynczej beczki (single cask whisky), whisky mieszana (blended whisky), whisky zbożowa (grain whisky). Na rynku najbardziej popularne są produkty światowych marek takich, jak: Johnnie Walker, Dimple, Bushmills Orginal (Diageo Polska), Ballantine's, Chivas Regal, Jameson Whisky, Passport Scotch Dewar's (Wyborowa), Jack Daniel's (Brown-Forman Polska), Grant's (Bols), Black Velvet (Racke). W Polsce produkcją whisky zajmuje się Akwawit-Brasco, właściciel marki Whisky Black Duke, Polmos Szczecin - właściciel marki Starka. Jest ona również w ofercie firmy Sobieski (William Peal, Sir Pitterson), CEDC (Glenfiddich, Grant's, Jim Beam, Teacher's, Old Smuggler). Whisky to trunek pity głównie przez mężczyzn. I taki też jest następny z naszej listy - brandy. Powstanie tego rodzaju alkoholu prawdopodobnie zawdzięczamy Skandynawom, którzy wielce polubili francuskie wina, jednak nie wytrzymywały one morskiej i burzliwej podróży do chłodnej Skandynawii. Zrozpaczeni utratą zysków winiarze poddawali wino najprzeróżniejszym zabiegom, mającym uodpornić je na długi transport. Jednym z nich było podgrzewanie wina, czyli destylacja, a produktem owej była właśnie brandy. Jej nazwa pochodzi od holenderskiego słowa brandewijn (czyli palone wino). Brandy, jako tańsza od koniaków, cieszy się sporym powodzeniem wśród konsumentów. Prawdopodobnie najbardziej znana jest Metaxa - greckie brandy dystrybuowane przez Bolsa. Ten sam dystrybutor oferuje francuskie brandy St.Rémy. Równie ciekawe smakowo są: włoskie brandy Vecchia Romana oraz bardzo znane hiszpańskie Soberano, czy francuskie Bardinet - wszystkie dystrybuowane przez Racke. Natomiast rodzime brandy - Winiak Pałacowy i Winiak Białostocki, Brandy Raynal - mają w swojej ofercie Polmos Białystok (CEDC), Stock Polska (Brandy Stock 84) i Sobieski (Old Brandy Łańcut). Brandy to koniak niewytworzony w rejonie Cognac. Te mają zarezerwowaną nazwę koniak, a najdroższe wśród nich mogą osiągnąć cenę znacznie przekraczającą kilkanaście tysięcy złotych. Przykładem tego trunku jest ceniony przez znawców Martell (Wyborowa), Hennessy (Moët Hennessy Polska), Rémy Martin (Bols), Camus (CEDC), Gautier XO Gold & Blue, Gautier VSOP, Gautier VS (Sobieski). Warto pamiętać, że koniaki oznacza się w zależności od wieku destylatu i generalnie im destylat starszy, tym koniak droższy. Następnym alkoholem w naszej wyliczance jest rum. Rum to napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu (37,5%-81%), wytwarzany ze sfermentowanego soku z trzciny cukrowej, koncentratu tego soku lub melasy. Znane produkty tej kategorii to: Bacardi (Bacardi Martini Polska), Havana Club, Malibu (Wyborowa), Capitan Morgan (Diageo Polska). Polski rum oferują m.in.: Polmos Bielsko-Biała (Galeon), Polmos Zielona Góra (Golden Rum), Polmos Białystok (Rum Light). Swoje miejsce na półce ma też gin. Gin powstał w XVII w. w Holandii pod nazwą Genever. Popularność zyskał zaś w Anglii, pod skróconą nazwą Gin. Jest znakomitym aperitifem, a najczęściej spożywany jest z tonikiem. Ciekawostką jest, że właśnie gin z tonikiem uważany jest za napój, który pozwolił Brytyjczykom zająć i utrzymać Indie. Wszystko dzięki chininie zawartej w toniku, która chroniła żołnierzy przed malarią. Gin po destylacji zacieru z dodatkiem jagód jałowca powinien zawierać 35%-40% alkoholu. Gordon's Gin, Beefeater Gin, Seagram's Gin (Wyborowa) oraz Gin Lubuski, to bardzo popularne jego marki na rynku polskim. Gin jest również chętnie pijany przez panie - Old Lady's Dry Gin. Ale następna kategoria - likiery - to już prawie ich wyłączna domena. Polscy producenci mają na tym polu szerokie doświadczenia. Najbardziej popularny w Polsce jest likier jajeczny, którego receptura znana jest od setek lat. Nieco nietypowy advokat, bo na bazie wódki Żołądkowej Gorzkiej, ma w swojej ofercie Stock Polska, który poza likierem Advocaat proponuje konsumentom także likier mleczny o nazwie Creme. Advocaat i Advocaat Kawowy to z kolei produkty Polmosu Bielsko-Biała. Ciekawe portfolio w tej kategorii ma także firma Akwawit-Brasco, która pod marką Carpe Diem produkuje likiery: kawowy, pomarańczowy, cytrynowy, a nawet melonowy. Na produkcję likierów na bazie migdałów zdecydował się jedynie Polmos Łańcut, którego Amaretto zawiera 25% alkoholu. Znany jest także likier Canari w kilku wersjach smakowych: Coconut-Milk, Tiramisu, Toffe, Coffee, Latte Macchiato (Toruńskie Piwnice Win Vinpol). Na rynku dostępny jest również ceniony na całym świecie i bardzo popularny Bailey's - irlandzki likier stworzony na bazie śmietanki i whisky, z dodatkiem wanilii i kakao (Diageo Polska). Warto zauważyć, że w portfolio Diageo znajdują się głównie produkty premium będące uznanymi na świecie markami. Drambui - produkowany w Szkocji od ponad 250 lat w niezmienionej recepturze likier na bazie single malt whisky, ziół i miodu ma w swej ofercie Racke Polska. Znajdziemy w niej również Grand Marnier - francuski likier oparty na macerowanych skórkach pomarańczowych i koniaku oraz Wild Africa Cream - kremowy likier ze śmietanki i alkoholu z trzciny cukrowej. Również z Afryki pochodzi likier Amarula (importowany przez Kompanię Winiarską), będący połączeniem śmietanki oraz likieru z owoców drzewa marula, rosnącego tylko w Afryce Podzwrotnikowej. Ostatni segment stanowią gotowe drinki, tzw. RTD (ready to drink). To produkt coraz chętniej serwowany w klubach i dyskotekach. Obecnie do najbardziej popularnych należą: Sobieski Impress, Bacardi Breezer (Bacardi Martini Polska) oraz Smirnoff Ice (Diageo Polska), Bols Fusion (Bols). Na rynku dostępne są także trzy warianty smakowe Gate Blue/Red/Ice Drink firmy Bartex. Oferta w tym segmencie adresowana jest przede wszystkim do młodszych konsumentów, którzy lubią spędzać czas w klubach i dyskotekach. Zapewne dzięki temu rozwija się on w sposób dynamiczny.
Podsumowanie
Produkty alkoholowe są jedną z najważniejszych kategorii wśród dóbr szybko zbywalnych. Duże znaczenie odgrywają w Polsce piwa i alkohole wysokoprocentowe. Na popularności z roku na rok zyskuje również wino, znajdując coraz większe grono zwolenników wśród rodzimych konsumentów. Polski rynek alkoholu uległ w ostatnich latach znacznym zmianom, głównie w wyniku konsolidacji w branży. Obecnie rynek kontrolowany jest zaledwie przez kilkanaście przedsiębiorstw - zagranicznych koncernów, które drogą fuzji i łączenia spółek stały się gigantami polskiej branży alkoholowej. W niniejszym raporcie wymieniliśmy je oraz najbardziej znane marki. Chociaż na rynku alkoholowym w Polsce występuje bardzo duża ilość produktów z każdego segmentu branży alkoholowej, prym jednak wiodą marki należące do wymienionych wcześniej firm. Obok nich funkcjonują jeszcze alkohole regionalne oraz produkty niszowe. Dominującym kanałem dystrybucji - zwłaszcza najpopularniejszych kategorii, jak piwo jasne czy wódka czysta są nadal placówki handlu tradycyjnego.
Półka z alkoholami w sklepie spożywczym
Eksponując asortyment alkoholi w sklepie spożywczym, powinniśmy podzielić go na kilka podkategorii. Najprościej można dokonać takiego podziału, kierując się zawartością alkoholu w tych napojach, a zatem podzielić asortyment ze względu na rodzaj zezwolenia na sprzedaż, które posiadamy.
W ten sposób otrzymamy:
O ile napoje zawierające do 4,5% alkoholu (piwa) mogą być sprzedawane w dowolnym miejscu w sklepie spożywczym, tak pozostałe alkohole (powyżej 4,5% alkoholu) wymagają odrębnej obsługi oraz kasy (stoiska).
Piwo
Dla tych produktów dobrze jest przeznaczyć w sklepie 2 lokalizacje:
Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku, układając ten asortyment na półce dobrze jest przestrzegać następujących reguł:
Każdą z półek planujemy przy tym w ten sposób, że towar na półce ustawiamy od najdroższego do najtańszego.
Wino i alkohole mocne
O ile ilość asortymentu alkoholi w sklepie na to pozwala, wina i mocne trunki dzielimy na trzy grupy i ustawiamy w trzech kolumnach:
I kolumna:
II kolumna:
Cała kolumna przeznaczona jest dla wódek czystych w układzie od najdroższych od lewej strony na najwyższej półce, do najtańszych po prawej stronie.
III kolumna:
W każdej z kolumn w obrębie danego rodzaju alkoholu zachowujemy w ustawieniu zasadę: od najdroższego od lewej strony do najtańszego po prawej stronie, w kolejności z góry na dół.
