Korekta podatku naliczonego

Handlowcy w deklaracji VAT–7 za styczeń 2006 r. lub w deklaracji VAT–7 K za kwiecień 2006 r. (dotyczy to podatników, którzy wybrali rozliczenie kwartalne) zobowiązani są skorygować wysokość podatku naliczonego, który został odliczony w 2005 r. Obowiązek skorygowania podatku naliczonego dotyczy wszystkich Przedsiębiorców wykonujących jednocześnie czynności opodatkowane, niepodlegające opodatkowaniu oraz zwolnione od podatku, którzy w związku z tym odliczają podatek naliczony z faktur zakupu proporcjonalnie.

Ustalenie struktury sprzedaży

Wiadomo, że handlowcy wykonujący zarówno czynności opodatkowane, jak i czynności zwolnione od podatku od towarów i usług oraz niepodlegające opodatkowaniu odliczają podatek wynikający z faktur zakupu tylko w części. W praktyce gospodarczej bardzo często zdarza się, że nie jest możliwe odrębne określenie kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których handlowcom przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. W takim przypadku podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Chodzi tu o sytuację, gdy Przedsiębiorcy prowadzą działalność opodatkowaną oraz prowadzoną jednocześnie działalność zwolnioną z opodatkowania, jak i działalność nie podlegającą opodatkowaniu. Handlowcy, którzy nie mogą w sposób jednoznaczny przypisać dostaw towarów i usług do każdej z tych działalności zobowiązani są do prowadzenia ewidencji do potrzeb rozliczenia podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 90 oraz w art. 91 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie podatku od towarów i usług.

Na podstawie art. 90 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie podatku od towarów i usług Przedsiębiorcy zobowiązani są do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego, związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do odliczenia kwoty podatku należnego.

Zastosowanie proporcji

W przypadku, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie na podstawie faktur zakupu kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi, część kwot podatku naliczonego obniżającą kwotę podatku należnego oblicza się przy zastosowaniu procentowego wskaźnika ilustrującego proporcje obrotu działalności opodatkowanej i pozostałej działalności.

Określenie proporcji

Odpowiednią proporcję określa się dwukrotnie. Po raz pierwszy należy ją wyliczyć na początku roku na podstawie danych z roku poprzedniego. Jest to udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Proporcję określoną w art. 90 ust. 3 wyżej powołanej ustawy ustala się w następujący sposób:

w liczniku roczny obrót z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego,
w mianowniku roczny obrót uzyskany z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.

Warto pamiętać, że proporcję powyższą należy określić procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję wyrażoną w procentach zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

Jakich transakcji nie uwzględnia się w proporcji?

Należy podkreślić, że nie wszystkie osiągnięte przychody handlowiec powinien ująć do wyliczenia proporcji. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 3 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zmianami) nie wlicza się do obrotu:

dostawy towarów, stanowiących u podatnika środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, używane na potrzeby jego działalności,
transakcji dotyczących nieruchomości oraz usług pośrednictwa finansowego wymienionych w poz. 3 załącznika nr 4 do Ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie.

Kiedy można odliczyć cały podatek naliczony?

Przepisy podatkowe przewidują dwie sytuacje, w których handlowcy mogą korzystać z pewnych uproszczeń w proporcjonalnym odliczeniu podatku od towarów i usług.

Po pierwsze dotyczy to przypadku, gdy proporcja przekracza 98%. Wówczas handlowiec ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego. Należy zaznaczyć, że jest to ukłon w stosunku do nich, gdyż jest to znaczne ułatwienie w rozliczeniu podatku od towarów i usług dla wszystkich handlowców wykonujących w znacznym stopniu czynności opodatkowane.

Po drugie przyjęto ograniczenie w stosunku do podmiotów świadczących prawie wyłącznie usługi lub sprzedających towary zwolnione lub nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wówczas, jeżeli proporcje nie przekraczają 2%, to Przedsiębiorca nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku naliczonego. Należy zaznaczyć, że jest to rozwiązanie niekorzystne dla tych podmiotów, gdyż tracą one prawo do odliczenia (minimalnej) części podatku naliczonego.

Po zakończeniu roku

W myśl art. 91 ust. 1 wyżej powołanej Ustawy o podatku od towarów i usług po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy zastosowaniu odpowiedniej proporcji, konieczne jest skorygowania rozliczeń, tzn. Przedsiębiorca zobowiązany jest dokonać korekty kwoty podatku naliczonego. W tym celu należy dokonać obliczenia proporcji według danych dla zakończonego roku kalendarzowego. Należy pamiętać, że korekty nie dokonuje się w sytuacji, jeżeli różnica pomiędzy proporcją obliczoną na początku roku, a proporcją wyliczoną po jego zakończeniu nie przekracza 2%.

Jednocześnie należy pamiętać, że po zakończeniu roku winna nastąpić korekta kwoty podatku naliczonego na podstawie rzeczywistych danych za rok miniony. Korekta powyższa dokonywana jest przez handlowca jednorazowo. Korektę powyższą dokonuje się na podstawie nowego wskaźnika procentowego do obliczonej za cały rok całkowitej wartości podatku naliczonego. Do wartości podatku naliczonego zalicza się całość nabytych towarów i usług oraz środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, których wartość początkowa od 1 czerwca 2005 r. nie przekracza 15 000 zł, a poprzednio, tj. do 31 maja 2005 r., gdy wartość ta nie przekraczała 3500 zł.

Zakup środków trwałych a korekta podatku naliczonego

W przypadku zakupu towarów i usług zaliczonych do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które podlegają amortyzacji, korekty podatku dokonuje się w ciągu 5 lub nawet 10 lat. Dotyczy to sytuacji, w której wartość początkowa przekracza 15 000 zł (chodzi o środki trwałe i wartości niematerialne nabyte po 1 czerwca 2005 r.); korekty, jak już wspomniano wyżej, dokonuje się w ciągu 5 kolejnych lat.

Natomiast w odniesieniu do nieruchomości oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów — korekty za pomocą nowego wskaźnika proporcji dokonuje się w ciągu dziesięciu lat, licząc od początku roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Warto przy tym pamiętać, że wskaźnik procentowy ustala się odrębnie na każdy rok, tzn. wskaźnik ten będzie różny w poszczególnych latach, gdyż może ulec zmianie struktura obrotów.

powrót na górę